İflas Ertelemeden Konkordatoya Geçiş

Türk icra ve iflas hukukunda uzun yıllar boyunca mali durumu bozulan sermaye şirketleri ve kooperatifler için başvurulan başlıca kurum, iflasın ertelenmesiydi. Ne var ki bu kurum, önce olağanüstü hal döneminde askıya alınmış, ardından tamamen kaldırılarak yerini yeniden düzenlenen konkordatoya bırakmıştır. Bu dönüşümün doğru kavranması, bugün mali darboğazdaki şirketlerin hangi yola başvuracağının belirlenmesi bakımından önem taşımaktadır.

Olağanüstü Hal Dönemindeki Düzenleme

Olağanüstü hal döneminde alınan tedbirlerden biri de iflas erteleme ile ilgili olarak yapılan düzenlemedir. Bu düzenlemenin yasal temelini, Resmî Gazete’nin 31.07.2016 tarihli nüshasında neşrolunan 669 sayılı Kanun Hükmünde Kararname teşkil etmiştir. Kararnamenin “İflas erteleme” kenar başlıklı 4. maddesi şu şekildeydi:

“Olağanüstü halin devamı süresince, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 179 uncu maddesi uyarınca sermaye şirketleri ile kooperatifler tarafından iflasın ertelenmesi talebinde bulunulamaz; bu yönde yapılan talepler mahkemelerce reddedilir.”

Bu hükümle, terör örgütüyle irtibatlı olabilecek sermaye şirketleri ve kooperatiflerin iflasın ertelenmesi hükümlerinden ve bu kapsamdaki hukuki korumadan yararlanmalarının olağanüstü hal süresince önüne geçilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar uygulamada iflas erteleme düzenlemesinin kötüye kullanıldığı örneklere sıkça rastlanmışsa da, birçok büyük sermaye şirketinin bu düzenlemeyle iflasın eşiğinden döndüğü de bilinmektedir. Bu nedenle tedbir, tabiri caizse kurunun yanında yaşı da yakma riskini barındırıyordu.

7101 Sayılı Kanun ile Gelen Köklü Değişiklik

2018 yılında yürürlüğe giren 7101 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, iflas erteleme kurumunu tamamen kaldırmış ve konkordatoyu yeniden ve kapsamlı biçimde düzenlemiştir. Böylece mali durumu bozulan borçluların başvurabileceği temel yeniden yapılandırma aracı konkordato olmuştur.

Konkordatonun Temel Özellikleri

• Borçlunun iflasa tabi olup olmadığına bakılmaksızın başvurulabilir.
• Başvuru, borçlunun yerleşim yeri veya merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine yapılır.
• Başvuruya ön proje, mali tablolar, alacaklı listesi ve bağımsız denetim kuruluşundan alınan makul güvence raporu eklenmelidir.
• Mahkeme, eksiksiz başvuru üzerine geçici mühlet verir ve geçici konkordato komiseri atar.
• Konkordatonun tasdiki için alacaklıların kanunda öngörülen çoğunlukla projeyi kabul etmesi gerekir.

İflas Ertelemeden Farkı

İflas erteleme, borçlunun borca batık olduğunun tespitine dayanan ve iflasın ertelenmesini sağlayan bir kurum iken, konkordato alacaklılarla müzakereye ve onların iradesine dayanan bir yeniden yapılandırma sürecidir. Konkordatoda alacaklıların rolü belirleyicidir ve proje alacaklıların onayı olmaksızın tasdik edilemez. Bu yönüyle konkordato, alacaklı haklarını daha dengeli biçimde gözeten bir kurum olarak tasarlanmıştır.