Memur Disiplin Cezalarına İtiraz
Devlet memurlarına verilen uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarına karşı yedi gün içinde disiplin kuruluna itiraz edilebilir; tüm disiplin cezalarına karşı ise idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.
Devlet memurlarının görevlerini kanunlara, yönetmeliklere ve kamu hizmetinin gereklerine uygun şekilde yerine getirmesini sağlamak amacıyla disiplin sistemi öngörülmüştür. Ancak disiplin cezaları, memurun meslek hayatını, terfi imkânlarını ve hatta memuriyetini doğrudan etkileyebilir. Bu nedenle disiplin cezalarının hukuka uygun şekilde verilmesi ve bunlara karşı etkili başvuru yollarının bulunması büyük önem taşır.
Disiplin Cezaları
- Uyarma: Memura görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesi,
- Kınama: Memura görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesi,
- Aylıktan kesme: Memurun brüt aylığından kanunda öngörülen oranda kesinti yapılması,
- Kademe ilerlemesinin durdurulması: Fiilin ağırlık derecesine göre kademe ilerlemesinin belirli süre durdurulması,
- Devlet memurluğundan çıkarma: Bir daha devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarma.
Savunma Hakkı
Anayasa’nın 129. maddesi uyarınca memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemez. 657 sayılı Kanun m.130 uyarınca memura savunması için kanunda öngörülen süreden az olmamak üzere süre verilir. Savunma alınmadan verilen disiplin cezası hukuka aykırıdır ve iptal sebebidir.
İtiraz
657 sayılı Kanun m.135 uyarınca disiplin amirleri tarafından verilen uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarına karşı, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edilebilir. İtirazın yapılacağı merci, cezanın türüne göre kanunda gösterilen disiplin kurulu veya yüksek disiplin kuruludur. İtiraz üzerine kurul, cezayı kaldırabilir veya daha hafif bir cezaya çevirebilir.
Yargı Yolu
2010 yılında yapılan Anayasa değişikliğiyle disiplin kararlarının yargı denetimi dışında bırakılamayacağı kabul edilmiştir. Bu nedenle uyarma ve kınama cezaları dâhil tüm disiplin cezalarına karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Dava açma süresi, itiraz yoluna başvurulmuşsa itirazın reddi kararının tebliğinden itibaren altmış gündür. Mahkeme, fiilin gerçekten işlenip işlenmediğini, cezanın fiile uygun olup olmadığını ve soruşturmanın usulüne uygun yürütülüp yürütülmediğini denetler.
Sıkça Sorulan Sorular
Memurlara hangi disiplin cezaları verilebilir?
657 sayılı Kanun m.125 uyarınca uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve devlet memurluğundan çıkarma cezaları verilebilir.
Disiplin cezasına itiraz süresi nedir?
657 sayılı Kanun m.135 uyarınca kararın tebliğinden itibaren yedi gündür.
İtiraz nereye yapılır?
Cezanın türüne göre kanunda gösterilen disiplin kuruluna veya yüksek disiplin kuruluna yapılır.
Disiplin cezalarına karşı dava açılabilir mi?
Evet. Anayasa m.129 uyarınca disiplin kararları yargı denetimi dışında bırakılamaz; tüm disiplin cezalarına karşı idare mahkemesinde dava açılabilir.
Savunma alınmadan disiplin cezası verilebilir mi?
Hayır. Anayasa m.129 ve 657 sayılı Kanun m.130 uyarınca savunma hakkı tanınmadan disiplin cezası verilemez.
Hakkınızda Disiplin Cezası mı Verildi?
Disiplin cezalarına itiraz süresi yalnızca yedi gündür ve savunma hakkının ihlali iptal sebebidir; soruşturma dosyasını ve cezayı birlikte inceleyelim.