Şehit Yakını Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Hakkı

Şehit yakını devlet görevlileri ile terör mağduru olup malul durumdaki memurların atamaları, ayrı düzenlemelere konu olmuştur. Bu düzenlemeler, devletin terörle mücadelede hayatını kaybeden veya malul kalan görevlilerin ailelerine karşı duyduğu sorumluluğun idare hukuku alanındaki somut bir yansımasıdır.

Yasal Dayanak

Şehit yakınlarının atanma işlemleri ile ilgili başlıca yasal dayanaklardan biri, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik’in ek 2. maddesidir. Madde metni şu şekildedir:

“Terör eylemleri etkisi ve sebebiyle şehit olan veya çalışamayacak derecede malul olan ya da malul olup da çalışabilir durumda olan kamu görevlileri ile er ve erbaşların, Devlet memuru olarak görev yapan eş ve çocukları ile anne, baba ve kardeşlerinin; çalıştıkları kurum veya kuruluşların hizmet birimleri olan yerlere münhasır olmak üzere, aynı kurum içinde yer değiştirme suretiyle atanma talepleri, bu durumlarının ilgili makamlarca belgelendirilmiş olması kaydıyla, kadro imkanları da dikkate alınmak suretiyle bu Yönetmelikteki kısıtlayıcı hükümlere bakılmaksızın öncelikle yerine getirilir.”

Hükmün Kapsamı

Yönetmelik maddesi kapsamında devlet memuru olan şehit yakınlarının atanma talepleri, kadro imkânları da dikkate alınmak suretiyle ilgili yönetmelikteki kısıtlayıcı hükümlere bakılmaksızın öncelikle yerine getirilmektedir. Bu düzenlemenin sınırları da açıktır:

• Atama, aynı kurum içinde yapılır,
• Talep, kurumun hizmet birimlerinin bulunduğu yerlerle sınırlıdır,
• Kadro imkânları gözetilir,
• Durumun ilgili makamlarca belgelendirilmesi şarttır.

Başvuru Usulü

Yönetmelik bağlamında başvuruların, şehit yakınlarının çalıştıkları idareye yapılması gerekmektedir. Başvuruya şehitlik veya malullük durumunu gösteren belgeler ile akrabalık ilişkisini ortaya koyan nüfus kayıtlarının eklenmesi gerekir.

Ret İşlemine Karşı Yol

İdarenin talebi reddetmesi veya kadro imkânı bulunmadığı gerekçesiyle işlem tesis etmemesi hâlinde, bu işlem idari yargı denetimine tabidir. İdarenin gerçekten kadro imkânı bulunup bulunmadığı, benzer durumdaki başka memurların atanıp atanmadığı ve öncelik hakkının gözetilip gözetilmediği yargılamada tetkik edilir. Ret işlemine karşı tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir; idarenin altmış gün içinde cevap vermemesi ise zımni ret sayılır.

Daha Geniş Koruma Rejimi

Şehit yakınları ve terör mağdurlarına tanınan haklar, münhasıran yer değiştirme suretiyle atanmadan ibaret değildir. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu başta olmak üzere çeşitli mevzuat, bu kişiler lehine istihdam, eğitim ve sosyal haklar bakımından kapsamlı bir koruma rejimi öngörmektedir. Hakların bütüncül olarak değerlendirilmesi, ilgililerin tüm imkânlardan yararlanabilmesi bakımından önemlidir.