İdari Sözleşmelerden Doğan Uyuşmazlıklar

İdare, kamu hizmetlerini yürütürken özel hukuk kişileriyle çeşitli sözleşmeler yapar. Bu sözleşmelerin bir kısmı idari sözleşme niteliğinde olup idare hukuku kurallarına tabidir; bir kısmı ise idarenin özel hukuk kişisi gibi hareket ettiği özel hukuk sözleşmeleridir. Bu ayrım, uyuşmazlıkların hangi yargı yolunda çözüleceğini belirler.

İdari Sözleşmenin Ölçütleri

• Sözleşmenin taraflarından birinin idare olması,
• Sözleşmenin kamu hizmetinin yürütülmesine ilişkin olması,
• Sözleşmenin idareye özel hukukta bulunmayan üstün yetkiler tanıması; örneğin tek taraflı değişiklik ve fesih yetkisi,
• Kanunun sözleşmeyi açıkça idari sözleşme olarak nitelendirmesi.

Görevli Yargı Yolu

İdari sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklar idari yargıda görülür. İYUK m.2 uyarınca kamu hizmetlerinden herhangi birinin yürütülmesi için yapılan idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklar tam yargı davası konusudur. Buna karşılık idarenin özel hukuk sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar, örneğin idarenin bir taşınmazı kiraya vermesi veya satması, adli yargıda görülür.

Kamu İhale Sözleşmeleri

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında yapılan yapım, mal ve hizmet alımı sözleşmelerinin uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar, kural olarak adli yargıda görülmektedir. Ancak ihale sürecinde idarenin tesis ettiği işlemler, örneğin ihale dışı bırakma veya ihalenin iptali kararları, idari işlem niteliğinde olup Kamu İhale Kurumuna başvuru ve idari yargı denetimine tabidir. Bu ayrımın doğru yapılması, sürelerin kaçırılmaması bakımından büyük önem taşır.

İmtiyaz Sözleşmeleri ve Tahkim

Anayasa’nın 125. maddesi uyarınca kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinde bunlardan doğan uyuşmazlıkların milletlerarası tahkim yoluyla çözülmesi öngörülebilir. Bu düzenleme, yabancı yatırımcıların katıldığı büyük altyapı projeleri bakımından önem taşımaktadır.