İhtiyati Haciz ve İtiraz

Alacaklının alacağına kavuşabilmesi, borçlunun malvarlığının takip sürecinde korunmasına bağlıdır. Borçlunun takip veya dava sürecinde mallarını kaçırması, alacaklının elde edeceği kararı etkisiz kılabilir. İhtiyati haciz, bu riski önlemek amacıyla öngörülen geçici bir hukuki koruma tedbiridir.

Şartlar

İİK m.257 uyarınca rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yerleşim yeri mahkemesinden veya alacağın yargılamasını yapacak mahkemeden ihtiyati haciz kararı isteyebilir. Vadesi gelmemiş borçlar bakımından ise borçlunun belirli bir yerleşim yerinin bulunmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanması gibi hâllerde ihtiyati haciz kararı verilebilir.

Teminat

İİK m.259 uyarınca ihtiyati haciz isteyen alacaklı, haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları zararlara karşılık teminat göstermek zorundadır. Alacak bir ilama dayanıyorsa teminat aranmaz. Teminat miktarı mahkemece takdir edilir.

İtiraz

• İİK m.265 uyarınca borçlu, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir,
• İtiraz, kararı veren mahkemeye yapılır,
• Borçlu, mahkemenin yetkisine, ihtiyati haciz sebeplerine ve teminata itiraz edebilir,
• Borçlu, borcu kadar teminat göstererek ihtiyati haczin kaldırılmasını isteyebilir.

Alacaklının Yükümlülükleri

İİK m.264 uyarınca ihtiyati haczi dava açılmadan önce elde etmiş olan alacaklı, kanunda öngörülen süre içinde icra takibi başlatmak veya dava açmak zorundadır. Bu süreye uyulmaması hâlinde ihtiyati haciz kendiliğinden kalkar. Takibin kesinleşmesiyle birlikte ihtiyati haciz kesin hacze dönüşür.

Haksız İhtiyati Haciz

Alacaklının davada veya takipte haksız çıkması hâlinde, ihtiyati haciz sebebiyle borçlunun uğradığı zararlar tazmin edilir. Özellikle şirketlerin banka hesaplarına konulan haksız ihtiyati hacizler, ticari faaliyetin durması ve itibar kaybı gibi ciddi zararlara yol açabilir.