Israrlı Takip ile Huzur ve Sükûnu Bozma Ayrımı
7406 sayılı Kanun ile TCK m.123/A olarak eklenen ısrarlı takip suçu, kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçunun özel bir görünümü olup daha ağır yaptırıma bağlanmış ve şikâyet şartından ayrılmıştır.
Israrlı takip suçu, bir kimsenin takıntılı şekilde sürekli olarak izlenmesi, takip edilmesi; mesajlaşma uygulamaları, sosyal medya siteleri ve e-posta dahil her türlü haberleşme vasıtasıyla, bilişim sistemleri veya üçüncü kişiler aracılığıyla huzurunun kaçırılması ve kendisinin ya da yakınlarının kaygı duymasına sebebiyet verilmesi fiilidir. İngilizce konuşulan ülkelerde “stalking” olarak tanımlanan bu davranış, uzun yıllar boyunca Türk hukukunda müstakil bir suç olarak düzenlenmemişti.
Yasal Boşluk Dönemi
Bu suçla ilgili olarak uzun yıllar yasal düzenleme yapılmamış olması, ciddi bir kanun boşluğu yaratmıştı. Israrlı takibe maruz kalan mağdurlar, faile karşı ancak Türk Ceza Kanunu’nun 123. maddesinde düzenlenen kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçu kapsamında suç duyurusunda bulunabiliyordu. Bu suçun cezasının hafifliği ve şikâyete tabi olması, mağdurların etkin biçimde korunmasını güçleştiriyordu.
7406 Sayılı Kanun ile Gelen Düzenleme
Nihayet 27.05.2022 tarihli ve 31848 sayılı Resmî Gazete’de neşredilen 7406 sayılı Türk Ceza Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile TCK’ya 123/A maddesi eklenmiş ve ısrarlı takip konusundaki yasal boşluk doldurulmuştur. Belirtmek gerekir ki ısrarlı takip suçunun ayrı bir bölümde değil, kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçunu düzenleyen maddenin hemen ardından düzenlenmiş olması, bu suçun huzur ve sükûnu bozma suçunun özel bir hâli olduğunu göstermektedir.
Huzur ve Sükûnu Bozma Suçu
TCK m.123 uyarınca sırf huzur ve sükûnunu bozmak maksadıyla bir kimseye ısrarla telefon eden, gürültü yapan ya da aynı maksatla hukuka aykırı başka bir davranışta bulunan kişi, mağdurun şikâyeti üzerine üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Ayrımın Ölçütleri
- Etki: Huzur ve sükûnu bozmada mağdurun rahatsız edilmesi yeterliyken, ısrarlı takipte mağdurda ciddi bir huzursuzluk veya kendisi ya da yakınlarının güvenliği bakımından endişe meydana gelmesi aranır.
- Davranışın niteliği: Israrlı takip, fiziken takip etmeyi veya haberleşme, bilişim ya da üçüncü kişiler aracılığıyla temas kurmaya çalışmayı kapsar.
- Ceza: Israrlı takip, huzur ve sükûnu bozma suçuna göre daha ağır bir yaptırıma bağlanmıştır.
- Şikâyet: Huzur ve sükûnu bozma şikâyete tabi iken ısrarlı takip resen soruşturulur.
Uygulamada Nitelendirme
Aynı olayda failin davranışının hangi suç tipine girdiği, mağdurun yaşadığı etkinin ağırlığına ve davranışın sürekliliğine göre belirlenir. Birkaç kez ısrarla telefon edilmesi huzur ve sükûnu bozma suçunu oluşturabilirken, mağdurun ev ve iş yerinin izlenmesi, sahte hesaplardan sürekli mesaj gönderilmesi ve yakınlarına ulaşılması gibi davranışların bir arada bulunması ısrarlı takip suçunu oluşturur. Mağdurun şikâyetini doğru nitelendirmeyle yapması, soruşturmanın doğru eksende yürütülmesini sağlar.
Sıkça Sorulan Sorular
Israrlı takip suçu ne zaman yürürlüğe girmiştir?
27.05.2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7406 sayılı Kanun ile TCK’ya 123/A maddesi olarak eklenmiştir.
Huzur ve sükûnu bozma suçu nedir?
TCK m.123 uyarınca sırf huzur ve sükûnunu bozmak maksadıyla bir kimseye ısrarla telefon etmek, gürültü yapmak ya da hukuka aykırı başka bir davranışta bulunmaktır.
Huzur ve sükûnu bozmanın cezası nedir?
TCK m.123 uyarınca mağdurun şikâyeti üzerine üç aydan bir yıla kadar hapis cezasıdır.
İki suç arasındaki temel fark nedir?
Israrlı takipte failin davranışının mağdurda ciddi bir huzursuzluk veya kendisi ya da yakınlarının güvenliği bakımından endişe yaratması aranır ve suç daha ağır cezayı gerektirir.
2022 öncesinde ısrarlı takip mağdurları hangi yola başvuruyordu?
Bu tarihten önce mağdurlar ancak kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçu kapsamında suç duyurusunda bulunabiliyordu.
Sizi Rahatsız Eden Kişiye Karşı Hangi Suçtan Şikâyetçi Olacağınızı mı Düşünüyorsunuz?
Huzur ve sükûnu bozma ile ısrarlı takip arasındaki ayrım ceza miktarını ve şikâyet rejimini değiştirir; yaşadıklarınızı doğru nitelendirerek başvurunuzu birlikte hazırlayalım.