Ayıplı Araç Satışında Tüketici Hakları

Araç satın almak, tüketiciler bakımından önemli bir yatırımdır. Ancak satın alınan araçta sonradan motor arızası, şanzıman sorunu, kilometre düşürülmesi veya gizlenmiş kaza hasarı gibi ayıplar ortaya çıkabilir. Bu durumda tüketicinin hangi haklara sahip olduğu, satın alınan aracın sıfır veya ikinci el olmasına ve satıcının sıfatına göre değişir.

Tüketicinin Seçimlik Hakları

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 11. maddesi uyarınca malın ayıplı olduğunun anlaşılması durumunda tüketici şu haklardan birini kullanabilir:

• Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme,
• Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme,
• Aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme,
• İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir misli ile değiştirilmesini isteme.

İkinci El Araçlar

İkinci el araç alımlarında satıcının sıfatı belirleyicidir. Satıcı, galeri veya bayi gibi ticari amaçla faaliyet gösteren bir kişi ise 6502 sayılı Kanun uygulanır ve uyuşmazlık tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesinde çözülür. İki tüketici arasındaki satışlarda ise Türk Borçlar Kanunu’nun ayıba ilişkin hükümleri uygulanır ve alıcının ayıbı süresi içinde satıcıya bildirmesi gerekir.

Gizli Ayıp ve Hile

Kilometre düşürülmesi, ağır kaza hasarının gizlenmesi veya şasi numarasının değiştirilmesi gibi durumlar, gizli ayıp niteliğindedir. Bu ayıpların satıcı tarafından bilerek gizlenmesi hâlinde zamanaşımı süresi uygulanmaz ve satıcının hilesi ayrıca dolandırıcılık suçunu oluşturabilir. Ayıbın varlığının ekspertiz raporu ve servis kayıtlarıyla tespit edilmesi gerekir.

Başvuru Yolları

Uyuşmazlığın değerine göre tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvurulur. Tüketici mahkemesinde dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Ayrıca ayıbın onarım veya başka bir müdahale ile ortadan kalkma ihtimaline karşı mahkeme aracılığıyla delil tespiti yaptırılması önerilir.