Ayıplı Konut ve Alıcının Seçimlik Hakları
Satın alınan konutta sözleşmeye ve tanıtıma aykırı ayıplar bulunması hâlinde tüketici, 6502 sayılı Kanun uyarınca sözleşmeden dönme, bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değişim haklarından birini kullanabilir.
Konut satın almak, çoğu kişi için hayatının en büyük yatırımıdır. Ancak teslim alınan konutta sözleşmede veya tanıtımda vaat edilen niteliklerin bulunmaması, inşaat kalitesindeki eksiklikler veya sonradan ortaya çıkan rutubet, çatlak ve izolasyon sorunları, alıcı bakımından ciddi mağduriyetlere yol açabilmektedir. Bu sorunlar, hem Türk Borçlar Kanunu hem de 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında değerlendirilir.
Ayıp Kavramı
- Sözleşmede kararlaştırılan metrekare, oda sayısı veya malzeme kalitesine aykırılık,
- Satıcının reklam ve tanıtımlarında vaat edilen sosyal alanların veya özelliklerin bulunmaması,
- İmar mevzuatına ve ruhsat projesine aykırılık,
- Rutubet, su sızıntısı, çatlak ve izolasyon eksiklikleri gibi yapısal kusurlar,
- Deprem yönetmeliğine aykırılıklar.
Seçimlik Haklar
6502 sayılı Kanun’un 11. maddesi uyarınca malın ayıplı olduğunun anlaşılması durumunda tüketici; satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinden indirim isteme, aşırı bir masraf gerektirmediği takdirde bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme veya imkân varsa satılanın ayıpsız bir misli ile değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir. Bu hakların yanında tüketici, ayrıca tazminat da talep edebilir.
Zamanaşımı
6502 sayılı Kanun’un 12. maddesi uyarınca ayıplı maldan sorumluluk, daha uzun bir süre kararlaştırılmamışsa teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir; ancak konut veya tatil amaçlı taşınmaz mallarda bu süre beş yıldır. Ayıp ağır kusur veya hile ile gizlenmişse zamanaşımı süresi uygulanmaz.
Delil Tespiti
Konuttaki ayıpların varlığı ve giderilme maliyeti, uzman bilirkişiler tarafından tespit edilmelidir. Ayıpların onarım veya başka bir müdahale ile ortadan kalkma ihtimali bulunuyorsa, dava açılmadan önce mahkeme aracılığıyla delil tespiti yaptırılması önerilir. Bu tespit, ayıbın niteliğini ve kapsamını resmî olarak belgelemeyi sağlar.
Arabuluculuk ve Görev
Tüketici hakem heyetlerinin parasal sınırını aşan uyuşmazlıklarda tüketici mahkemesinde dava açılması gerekir ve dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Alıcının tüketici sıfatını taşımadığı, örneğin konutu ticari amaçla satın aldığı hâllerde ise uyuşmazlık genel hükümlere göre çözülür.
Sıkça Sorulan Sorular
Ayıplı konut nedir?
Sözleşmeye, satıcının tanıtım ve beyanlarına, imar mevzuatına veya teknik şartnameye aykırı olarak teslim edilen ya da kullanım amacını önemli ölçüde etkileyen eksiklikler içeren konuttur.
Tüketicinin seçimlik hakları nelerdir?
6502 sayılı Kanun m.11 uyarınca sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedelden indirim, ücretsiz onarım ve imkân varsa ayıpsız misliyle değiştirme haklarıdır.
Konutta ayıp için zamanaşımı süresi nedir?
6502 sayılı Kanun m.12 uyarınca konut veya tatil amaçlı taşınmaz mallarda teslimden itibaren beş yıldır; ayıp ağır kusur veya hile ile gizlenmişse bu süre uygulanmaz.
Gizli ayıp nedir?
Olağan bir gözden geçirmeyle fark edilemeyen ve sonradan ortaya çıkan ayıptır; ortaya çıktığında derhâl satıcıya bildirilmelidir.
Dava açmadan önce arabulucuya gitmek gerekir mi?
Tüketici hakem heyetinin görev alanını aşan tüketici uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır.
Satın Aldığınız Konutta Ayıp mı Ortaya Çıktı?
Ayıbın bilirkişi marifetiyle tespiti ve seçimlik hakkın doğru kullanılması sonucu belirler; delil tespiti ve dava sürecinizi birlikte planlayalım.