Mesafeli Satış Sözleşmesinde Cayma Hakkı
İnternet alışverişlerinde tüketici, malın tesliminden itibaren on dört gün içinde gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin cayma hakkını kullanabilir.
İnternet üzerinden yapılan alışverişlerde tüketici, ürünü satın almadan önce fiziksel olarak inceleme imkânına sahip değildir. Kanun koyucu bu dezavantajı dengelemek amacıyla mesafeli sözleşmelerde tüketiciye özel bir hak tanımıştır: cayma hakkı. Bu hak, tüketicinin herhangi bir gerekçe göstermeksizin sözleşmeden dönebilmesini sağlar.
Hakkın Kapsamı
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 48. maddesi ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği uyarınca tüketici, on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahiptir. Mal satışlarında süre, malın tüketiciye veya onun belirttiği üçüncü kişiye teslim edildiği gün başlar. Hizmet sözleşmelerinde ise sözleşmenin kurulduğu gün başlar.
Cayma Hakkının Kullanılması
Cayma hakkının kullanıldığına dair bildirimin süresi içinde satıcıya yöneltilmesi yeterlidir. Bildirim yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile yapılabilir. Tüketici, cayma bildiriminden itibaren on gün içinde malı satıcıya geri göndermekle yükümlüdür. Satıcı ise cayma bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren on dört gün içinde, teslim masrafları da dahil olmak üzere tahsil edilen tüm ödemeleri iade etmek zorundadır.
Bilgilendirme Yükümlülüğü
Satıcının, sözleşme kurulmadan önce tüketiciyi cayma hakkı konusunda bilgilendirmesi zorunludur. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi hâlinde tüketici, on dört günlük süreyle bağlı değildir. Bu durumda cayma hakkı, her hâlükârda cayma süresinin bittiği tarihten itibaren bir yıl sonra sona erer. Bu kural, satıcıların ön bilgilendirme formunu ihmal etmesinin doğuracağı ağır sonucu göstermektedir.
Cayma Hakkının İstisnaları
- Tüketicinin istekleri veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan mallar,
- Çabuk bozulabilen veya son kullanma tarihi geçebilecek mallar,
- Tesliminden sonra ambalajı açılmış, sağlık ve hijyen açısından iadesi uygun olmayan ürünler,
- Elektronik ortamda anında ifa edilen hizmetler ve tüketiciye anında teslim edilen gayrimaddi mallar,
- Fiyatı finansal piyasalardaki dalgalanmalara bağlı olarak değişen mallar.
Uyuşmazlıkların Çözümü
Satıcının cayma hakkını tanımaması veya bedeli iade etmemesi hâlinde tüketici, her yıl belirlenen parasal sınırlar dahilinde tüketici hakem heyetine başvurabilir. Bu sınırları aşan uyuşmazlıklarda ise tüketici mahkemesinde dava açılır. Tüketici mahkemelerinde dava açılmadan önce arabulucuya başvuru zorunluluğu da gözetilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Cayma hakkı ne kadar sürede kullanılır?
Mal satışlarında malın tüketiciye tesliminden, hizmet sözleşmelerinde ise sözleşmenin kurulmasından itibaren on dört gün içinde kullanılır.
Cayma hakkı için gerekçe göstermek gerekir mi?
Hayır. Tüketici herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin cayma hakkını kullanabilir.
Satıcı bedeli ne zaman iade etmelidir?
Satıcı, cayma bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren on dört gün içinde tahsil ettiği tüm ödemeleri iade etmekle yükümlüdür.
Her ürün için cayma hakkı var mıdır?
Hayır. Tüketicinin istekleri doğrultusunda kişiselleştirilen ürünler, çabuk bozulabilen mallar ve ambalajı açılmış hijyen ürünleri gibi Yönetmelikte sayılan istisnalarda cayma hakkı kullanılamaz.
Satıcı tüketiciyi cayma hakkı konusunda bilgilendirmezse ne olur?
Bilgilendirme yapılmamışsa tüketici on dört günlük süreyle bağlı değildir; bu süre her hâlde cayma süresinin bitiminden itibaren bir yıl sonra sona erer.
Uyuşmazlık hâlinde nereye başvurulur?
Parasal sınırlara göre tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvurulur; tüketici mahkemesinde dava açmadan önce arabuluculuk şartı da gözetilmelidir.
İnternetten Aldığınız Ürünü İade Edemiyor musunuz?
Cayma hakkının usulüne uygun kullanılmaması veya satıcının bedeli iade etmemesi hâlinde tüketici hakem heyeti ve mahkeme yolu açıktır; başvurunuzu birlikte hazırlayalım.