Basit Yargılama Usulü
Asliye ceza mahkemesinde kanunda öngörülen sınırlar içindeki suçlarda duruşma yapılmaksızın yazılı savunma üzerine hüküm kurulabilir; bu usulde mahkûmiyet hâlinde cezadan dörtte bir oranında indirim yapılır ve hükme itiraz edilebilir.
Ceza yargılamasında yargılamaların uzaması, hem sanıklar hem de mağdurlar bakımından adaletin gecikmesi anlamına gelir. Kanun koyucu, hafif suçlarda yargılamaların hızlandırılması amacıyla 7188 sayılı Kanun ile basit yargılama usulünü Ceza Muhakemesi Kanunu’na eklemiştir. Bu usul, duruşma yapılmaksızın yazılı savunma üzerine hüküm kurulmasına imkân tanır.
Uygulama Alanı
CMK m.251 uyarınca asliye ceza mahkemesince iddianamenin kabulünden sonra, kanunda öngörülen sınırlar içindeki adli para cezasını veya hapis cezasını gerektiren suçlarda basit yargılama usulü uygulanabilir. Ancak çocuklar, akıl hastaları ve sağır ve dilsizler hakkında ve soruşturması izne veya talebe bağlı suçlarda bu usul uygulanmaz.
Usulün İşleyişi
- Mahkeme iddianameyi sanığa, mağdura ve şikâyetçiye tebliğ eder,
- Sanıktan on beş gün içinde yazılı savunmasını vermesi istenir,
- Mağdur ve şikâyetçiden de beyanlarını bildirmesi istenir,
- Mahkeme, duruşma yapmaksızın dosya üzerinden hüküm kurar,
- Mahkûmiyet hâlinde sonuç cezadan dörtte bir oranında indirim yapılır.
Hükme İtiraz
Basit yargılama usulü sonucunda verilen hükümlere karşı itiraz yoluna başvurulabilir. İtiraz üzerine mahkeme duruşma açar ve genel hükümlere göre yargılama yapar.
Savunma Hakkı Bakımından
Basit yargılama usulü, yargılamayı hızlandırmakla birlikte, sanığın duruşmada bizzat dinlenmeden mahkûm edilmesi riskini taşır. Bu nedenle yazılı savunmanın özenle hazırlanması, lehe delillerin ve tanık taleplerinin açıkça bildirilmesi gerekir. Mahkeme, savunma doğrultusunda gerekli görürse genel hükümlere göre yargılamaya devam edebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Basit yargılama usulü nedir?
CMK m.251 uyarınca asliye ceza mahkemesinde kanunda öngörülen hafif suçlar bakımından duruşma yapılmaksızın yazılı savunma üzerine hüküm kurulmasını sağlayan özel yargılama usulüdür.
Yazılı savunma süresi nedir?
İddianamenin tebliğinden itibaren on beş gün içinde yazılı savunma verilmesi istenir.
Bu usulde ceza indirimi var mıdır?
Evet. Mahkûmiyet hâlinde sonuç cezadan dörtte bir oranında indirim yapılır.
Basit yargılama sonucu verilen karara itiraz edilebilir mi?
Evet. Karara itiraz edilebilir ve itiraz üzerine mahkeme duruşma açarak genel hükümlere göre yargılama yapar.
Hangi hâllerde basit yargılama uygulanmaz?
Çocuklar, akıl hastaları ve sağır ve dilsizler hakkında ve soruşturması izne bağlı suçlarda uygulanmaz.
Basit Yargılama Usulüyle Hakkınızda Karar mı Verilecek?
Yazılı savunmanın içeriği duruşma yapılmaksızın verilecek kararı belirler ve itiraz hakkı duruşma açılmasını sağlayabilir; savunmanızı birlikte hazırlayalım.