Haciz İhbarnamesi ve Üçüncü Kişinin Sorumluluğu

Borçlunun malvarlığı yalnızca taşınır ve taşınmaz mallardan ibaret değildir. Borçlunun bankalardaki mevduatı, kira alacakları, ticari alacakları ve hakediş alacakları gibi üçüncü kişilerdeki alacakları da haczedilebilir. Bu alacakların haczi, haciz ihbarnamesi yoluyla gerçekleştirilir.

Birinci Haciz İhbarnamesi

İİK m.89/1 uyarınca icra müdürü, borçlunun üçüncü kişi elinde bulunan taşınır malı veya alacağı ya da diğer hakkı haczettiği takdirde, üçüncü kişiye bundan sonra borcunu ancak icra dairesine ödeyebileceğini ve malı ancak icra dairesine teslim edebileceğini bildirir. Üçüncü kişi, ihbarnamenin tebliğinden itibaren yedi gün içinde, malın elinde olmadığına veya borcu bulunmadığına dair itirazda bulunabilir.

İkinci ve Üçüncü Haciz İhbarnameleri

• Birinci ihbarnameye süresinde itiraz edilmezse borç üçüncü kişinin zimmetinde sayılır,
• İİK m.89/2 uyarınca üçüncü kişiye ikinci haciz ihbarnamesi gönderilerek borcu ödemesi istenir,
• İkinci ihbarnameye de itiraz edilmez ve ödeme yapılmazsa İİK m.89/3 uyarınca üçüncü haciz ihbarnamesi gönderilir,
• Üçüncü kişi, üçüncü ihbarnamenin tebliğinden itibaren on beş gün içinde menfi tespit davası açmazsa, kendisine karşı takip yapılabilir.

Menfi Tespit Davası

İİK m.89/3 uyarınca üçüncü kişi, üçüncü haciz ihbarnamesinin tebliğinden itibaren on beş gün içinde icra mahkemesinde menfi tespit davası açarak borçluya borcu bulunmadığını ispat edebilir. Bu davada ispat yükü üçüncü kişidedir. Davanın kaybedilmesi hâlinde üçüncü kişi, ayrıca tazminat ödemek zorunda kalabilir.

Uygulamadaki Önemi

Haciz ihbarnameleri, özellikle şirketler ve bankalar bakımından ciddi riskler doğurur. Bir çalışanın veya iş ortağının borcu için gönderilen haciz ihbarnamesine süresinde itiraz edilmemesi, şirketin o borçtan doğrudan sorumlu hâle gelmesine yol açabilir. Bu nedenle şirketlerin, haciz ihbarnamelerini takip eden bir iç düzen oluşturması ve her ihbarnameye yedi gün içinde gerçeğe uygun cevap vermesi gerekir.