Hayasızca Hareketler ve Müstehcenlik Suçu

Genel ahlaka karşı suçlar, ceza hukukunun toplumsal değer yargılarıyla en yoğun biçimde etkileşim hâlinde olduğu alanlardan biridir. Bu suç grubunda korunan hukuki değer, toplumun ortak edep ve iffet anlayışı olmakla birlikte, modern ceza hukuku yaklaşımında bu korumanın odağı giderek çocukların korunması ve kişilerin sömürüye karşı güvence altına alınması yönüne kaymıştır.

Hayasızca Hareketler

TCK m.225 uyarınca alenen cinsel ilişkide bulunan veya teşhircilik yapan kişi altı aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Suçun oluşumu için fiilin alenen işlenmesi, yani belirsiz sayıda kişi tarafından görülebilecek bir ortamda gerçekleşmesi gerekir. Kapalı ve üçüncü kişilerin görmesine imkân bulunmayan ortamlarda gerçekleştirilen fiiller bu suçu oluşturmaz.

Müstehcenlik

TCK m.226, bu bölümün en kapsamlı düzenlemesidir. Madde, müstehcenliği farklı görünüm biçimleriyle ele almaktadır:

• Bir çocuğa müstehcen görüntü, yazı veya sözleri içeren ürünleri vermek ya da bunların içeriğini göstermek, okumak, okutmak veya dinletmek,
• Bu ürünlerin içeriğini çocukların girebileceği veya görebileceği yerlerde ya da alenen göstermek, sergilemek, okumak veya dinletmek,
• Bu ürünleri, içeriğine vâkıf olunabilecek şekilde satışa veya kiraya arz etmek,
• Bu ürünleri, bunların satışına mahsus alışveriş yerleri dışında satışa, kiraya arz etmek,
• Bu ürünleri, sair mal veya hizmet satışı yanında bedelsiz olarak vermek veya dağıtmak,
• Bu ürünlerin reklamını yapmak.

Bu fiiller altı aydan iki yıla kadar hapis ve adli para cezası ile cezalandırılır.

Çocukların Korunması

Müstehcenlik suçunun en ağır yaptırımları, çocukların kullanıldığı müstehcen ürünlere ilişkindir. Bu ürünlerin üretiminde çocukları kullanmak ve bu ürünleri bulundurmak, yaymak veya başkalarının kullanımına sunmak, çok daha ağır hapis cezalarıyla cezalandırılmaktadır. Bu düzenleme, çocukların cinsel sömürüsüne karşı uluslararası yükümlülüklerin iç hukuktaki karşılığıdır.

Yetişkinler Arasındaki Paylaşımlar

Yetişkinlerin kendi aralarında, rızaya dayalı ve kapalı bir ortamda müstehcen içerik paylaşmaları kural olarak bu suçu oluşturmaz. Ancak bu içeriklerin rıza dışında üçüncü kişilere yayılması hâlinde özel hayatın gizliliğini ihlal suçu, çocukların erişebileceği ortamlarda paylaşılması hâlinde ise müstehcenlik suçu gündeme gelir. Sosyal medya platformlarında yaş doğrulaması bulunmayan hesaplardan yapılan paylaşımlar bu bakımdan dikkatle değerlendirilmelidir.

Bilimsel ve Sanatsal Eserler

Kanun, bilimsel, sanatsal veya edebî değeri olan eserler bakımından bir istisna öngörmüştür. Bu eserler, çocukların ulaşması engellenmek koşuluyla müstehcenlik suçunun kapsamı dışındadır. Bir eserin bu nitelikte olup olmadığı, gerektiğinde uzman bilirkişi incelemesiyle belirlenir.