Nafaka Borcunu Ödememenin Hukuki Sonuçları
Mahkeme kararıyla belirlenen nafakayı ödemeyen borçlu hakkında icra takibinin yanında İİK m.344 uyarınca alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsi uygulanabilir.
Boşanma veya ayrılık sonrasında nafaka alacaklısının en sık karşılaştığı sorun, mahkeme kararıyla belirlenen nafakanın düzenli olarak ödenmemesidir. Nafaka, çoğu zaman alacaklının ve çocukların geçimi için hayati bir gelir kaynağıdır. Bu nedenle hukuk düzeni, nafaka borcunun ödenmemesine karşı olağan icra takibinin yanında özel bir yaptırım da öngörmüştür.
İcra Takibi
Nafaka kararı, ilamlı icra yoluyla takibe konulabilir. İcra emrinin tebliğinden sonra borçlu ödeme yapmazsa, borçlunun maaşına, banka hesaplarına, araçlarına ve taşınmazlarına haciz uygulanabilir. Nafaka alacakları, İcra ve İflas Kanunu’nun 206. maddesi uyarınca sıra cetvelinde birinci sırada yer alan imtiyazlı alacaklardandır. Maaş haczinde ise nafaka alacakları bakımından olağan haczedilemezlik sınırları farklı uygulanır.
Tazyik Hapsi
İİK m.344 uyarınca nafaka verilmesine dair kararın gereklerine uymayan borçlu, alacaklının şikâyeti üzerine icra mahkemesince üç aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılır. Bu yaptırım bir ceza mahkûmiyeti değil, borçluyu ödemeye zorlamaya yönelik bir tedbirdir. Borçlu, birikmiş nafaka borcunu ödediği takdirde tahliye edilir. Tazyik hapsi adli sicile işlenmez.
Şikâyet Süresi
İİK m.347 uyarınca tazyik hapsi talebiyle yapılacak şikâyet, alacaklının fiili öğrendiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlde fiilin vukuundan itibaren bir yıl içinde yapılmalıdır. Bu süreler içinde şikâyette bulunulmaması, ilgili döneme ilişkin tazyik hapsi talep hakkının düşmesine yol açar; ancak alacağın icra yoluyla tahsil hakkı devam eder.
Dikkat Edilecek Hususlar
- Her ödenmeyen ay için şikâyet süresinin ayrı ayrı takip edilmesi,
- Borçlunun çalıştığı iş yerinin tespit edilerek maaş haczi uygulanması,
- Kısmi ödemelerin kayıt altına alınması,
- Ekonomik koşulların değişmesi hâlinde nafakanın artırılması davasının değerlendirilmesi.
Borçlu Bakımından
Ekonomik durumu kötüleşen nafaka borçlusu, ödemeyi kendiliğinden kesmek yerine aile mahkemesinde nafakanın azaltılması veya kaldırılması davası açmalıdır. Mahkeme kararı değişmedikçe nafaka borcu devam eder ve ödenmeyen her ay için icra takibi ile tazyik hapsi riski doğar.
Sıkça Sorulan Sorular
Nafaka ödenmezse ne yapılabilir?
Nafaka kararı ilamlı icra yoluyla takibe konulabilir ve borçlunun maaşına, banka hesaplarına ve mallarına haciz uygulanabilir.
Tazyik hapsi nedir?
İİK m.344 uyarınca nafaka kararının gereklerine uymayan borçlu hakkında alacaklının şikâyeti üzerine icra mahkemesince üç aya kadar uygulanan hapistir.
Tazyik hapsi sabıka kaydına işler mi?
Hayır. Tazyik hapsi bir ceza değil, borçluyu ödemeye zorlamaya yönelik bir tedbirdir; borçlu ödeme yaparsa tahliye edilir.
Şikâyet süresi ne kadardır?
İİK m.347 uyarınca şikâyet, alacaklının fiili öğrendiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlde fiilin vukuundan itibaren bir yıl içinde yapılmalıdır.
Maaştan nafaka için ne kadar kesinti yapılabilir?
Nafaka alacakları bakımından haczedilemezlik sınırları farklı uygulanır; icra müdürü borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli miktarı gözeterek kesinti oranını belirler.
Nafaka Alacağınız Ödenmiyor mu?
Nafaka alacakları için icra takibi, maaş haczi ve tazyik hapsi yolları birlikte işletilebilir; birikmiş nafakanızın tahsili için süreci hemen başlatalım.