Sistemi Engelleme, Bozma ve Verileri Değiştirme Suçu
Bir bilişim sisteminin işleyişini engelleyen veya bozan ya da sistemdeki verileri yok eden, değiştiren veya erişilmez kılan kişi TCK m.244 uyarınca cezalandırılır; fiil yarar sağlama amacıyla işlenirse ceza ağırlaşır.
Bilişim suçları yalnızca sisteme izinsiz girmekle sınırlı değildir. Bir sistemin çalışmasını durdurmak, verileri silmek, değiştirmek veya şifreleyerek erişilmez kılmak, çok daha ağır zararlar doğurabilir. Özellikle işletmeler bakımından bu tür saldırılar, faaliyetin tamamen durmasına ve büyük maddi kayıplara yol açabilmektedir. Türk Ceza Kanunu’nun 244. maddesi bu fiilleri ayrıntılı biçimde düzenlemiştir.
Sistemi Engelleme veya Bozma
TCK m.244/1 uyarınca bir bilişim sisteminin işleyişini engelleyen veya bozan kişi bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Sunucuların aşırı yüklenerek çökertilmesi, sistem dosyalarının bozulması veya ağ bağlantısının kesilmesi bu kapsamda değerlendirilir.
Verileri Bozma, Yok Etme veya Değiştirme
TCK m.244/2 uyarınca bir bilişim sistemindeki verileri bozan, yok eden, değiştiren veya erişilmez kılan ya da sisteme veri yerleştiren, var olan verileri başka bir yere gönderen kişi altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu hüküm, işten ayrılırken şirket verilerini silen çalışandan, kötü amaçlı yazılım yükleyen kişiye kadar geniş bir yelpazede uygulanmaktadır.
Nitelikli Hâller
- Banka ve kamu sistemleri: Fiillerin bir banka veya kredi kurumuna ya da kamu kurum veya kuruluşuna ait bilişim sistemi üzerinde işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır.
- Yarar sağlama amacı: Fiillerin kişinin kendisine veya başkasına yarar sağlamasına neden olması hâlinde, başka bir suç oluşturmadığı takdirde iki yıldan altı yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası verilir.
Fidye Yazılımları
Son yıllarda en sık karşılaşılan saldırı türlerinden biri, verileri şifreleyerek erişilmez kılan ve şifrenin çözülmesi karşılığında fidye talep eden yazılımlardır. Bu saldırılar TCK m.244 kapsamında değerlendirilmekle birlikte, fidye talebi şantaj veya yağma gibi suçları da gündeme getirebilir. Failin yurt dışında bulunması, soruşturmanın uluslararası adli yardımlaşma yoluyla yürütülmesini gerektirir.
Delillerin Korunması
Bu suçların ispatı, sistem kayıtlarının ve etkilenen cihazların doğru yöntemlerle korunmasına bağlıdır. Saldırıyı fark eden işletmenin, sistemleri kendi imkânlarıyla onarmaya çalışmadan önce adli bilişim uzmanlarından destek alması, delil bütünlüğünün korunması bakımından önemlidir. Log kayıtları, etkilenen dosyalar ve ağ trafiği kayıtları hash değerleri alınarak muhafaza edilmelidir.
Netice
TCK m.244 kapsamındaki suçlar, işletmeler ve kamu kurumları bakımından ağır sonuçlar doğurabilir. Saldırının ardından süratle suç duyurusunda bulunulması ve delillerin adli bilişim standartlarına uygun biçimde korunması, failin tespiti ve zararın tazmini bakımından belirleyicidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Sistemi engelleme veya bozma suçunun cezası nedir?
TCK m.244/1 uyarınca bir bilişim sisteminin işleyişini engelleyen veya bozan kişi bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Verileri silmek veya değiştirmek hangi cezayı gerektirir?
TCK m.244/2 uyarınca bir bilişim sistemindeki verileri bozan, yok eden, değiştiren veya erişilmez kılan ya da sisteme veri yerleştiren kişi altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Banka veya kamu kurumuna ait sistemlerde ceza artar mı?
Evet. Fiilin banka veya kredi kurumlarına ya da kamu kurum veya kuruluşlarına ait bilişim sistemi üzerinde işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır.
Fidye yazılımı saldırısı bu suç kapsamında mıdır?
Verileri erişilmez kılan fidye yazılımları TCK m.244 kapsamında değerlendirilir; fidye talebi ayrıca şantaj veya yağma gibi suçları gündeme getirebilir.
Yarar sağlama amacı cezayı nasıl etkiler?
TCK m.244/4 uyarınca fiillerin kendisine veya başkasına yarar sağlamak amacıyla işlenmesi hâlinde iki yıldan altı yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası verilir.
Şirketinizin Sistemleri veya Verileri Hedef mi Alındı?
Veri silme, fidye yazılımı veya sistem sabotajı olaylarında delillerin adli bilişim yöntemleriyle korunması gerekir; şikâyet ve hukuki süreci birlikte yönetelim.