Sosyal Medyada Hakaret Nedeniyle Manevi Tazminat
Sosyal medyada şeref ve saygınlığı zedelenen kişi, ceza davasından bağımsız olarak TBK m.58 uyarınca manevi tazminat talep edebilir.
Sosyal medyada hakarete uğrayan kişinin aklına ilk gelen yol, çoğu zaman ceza şikâyetidir. Oysa hukuk düzeni mağdura bunun yanında, hatta ondan bağımsız olarak işletilebilecek bir başka imkân daha tanımaktadır: kişilik hakkının ihlali nedeniyle manevi tazminat davası. Bu dava, faile verilecek cezadan farklı olarak mağdurun uğradığı manevi zararın giderilmesini amaçlar.
Hukuki Dayanak
Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesi, hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimsenin hâkimden saldırıda bulunanlara karşı korunmasını isteyebileceğini öngörmektedir. Türk Borçlar Kanunu’nun 58. maddesi ise kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören kişinin, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebileceğini hükme bağlamıştır.
Ceza Davasından Bağımsızlık
Manevi tazminat davası, ceza davasının sonucuna bağlı değildir. Mağdur, şikâyet süresini kaçırmış olsa dahi, zamanaşımı süresi içinde tazminat davası açabilir. Hukuk hâkimi, TBK m.74 uyarınca ceza hâkiminin beraat kararıyla bağlı değildir. Bununla birlikte ceza mahkemesinin mahkûmiyet kararında tespit ettiği maddi olgular, tazminat davasında güçlü bir delil niteliği taşır.
Tazminat Miktarının Belirlenmesi
Manevi tazminatın amacı, mağdurun yaşadığı elem ve ıstırabı bir ölçüde hafifletmektir. Bu nedenle miktar belirlenirken zenginleşme aracına dönüşmemesi gözetilir. Hâkimin takdirinde dikkate alınan başlıca hususlar şunlardır:
- Kullanılan ifadelerin ağırlığı ve mağdurun kişiliğine etkisi,
- Paylaşımın erişim sayısı ve ne kadar süre yayında kaldığı,
- Mağdurun mesleki ve sosyal konumu,
- Tarafların ekonomik durumu ve failin kusur derecesi,
- Failin sonradan özür dileyip dilemediği veya paylaşımı kaldırıp kaldırmadığı.
Zamanaşımı
TBK m.72 uyarınca tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Tazminat, ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu uzun ceza zamanaşımı süresi uygulanır.
Sonuç
Sosyal medyada şeref ve saygınlığı zedelenen kişi, ceza ve hukuk yollarını birlikte değerlendirmelidir. Ceza yargılaması failin cezalandırılmasını, tazminat davası ise mağdurun zararının giderilmesini sağlar. İki yolun birlikte işletilmesi, kişilik hakkının etkin biçimde korunmasının en sağlıklı yoludur.
Sıkça Sorulan Sorular
Manevi tazminat davası hangi mahkemede açılır?
Asliye hukuk mahkemesinde açılır; yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri veya haksız fiilin işlendiği ya da zararın meydana geldiği yer mahkemesidir.
Ceza davasının sonucunu beklemek gerekir mi?
Gerekmez. Hukuk hâkimi ceza mahkemesinin beraat kararıyla bağlı değildir; ancak mahkûmiyet kararındaki maddi olgu tespitleri tazminat davasında güçlü bir delil teşkil eder.
Manevi tazminatın miktarı nasıl belirlenir?
Hâkim; ihlalin ağırlığını, paylaşımın yayılma derecesini, tarafların sosyal ve ekonomik durumunu ve kusurun derecesini gözeterek hakkaniyete uygun bir miktara hükmeder.
Zamanaşımı süresi ne kadardır?
TBK m.72 uyarınca zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her hâlde fiilin işlenmesinden itibaren on yıldır; fiil aynı zamanda suç ise ceza zamanaşımı süresi uygulanabilir.
Paylaşımın kaldırılmasını da talep edebilir miyim?
Evet. Tazminatın yanında saldırının durdurulması ve içeriğin kaldırılması da istenebilir; ayrıca 5651 sayılı Kanun kapsamında erişim engeli yoluna başvurulabilir.
Sosyal Medyadaki Saldırı Nedeniyle Tazminat mı Talep Etmek İstiyorsunuz?
Kişilik hakkınızı zedeleyen paylaşımlar nedeniyle açılacak tazminat davasında zamanaşımı ve ispat meseleleri belirleyicidir; talebinizin kapsamını birlikte belirleyelim.