Basın Yoluyla Hakarette Tazminat ve Cevap Hakkı
Basın yoluyla kişilik hakkı zedelenen kişinin cevap ve düzeltme, içeriğin kaldırılması ve manevi tazminat yollarını hangi sürelerde ve nasıl kullanacağı.
Basın yoluyla kişilik hakkı zedelenen kişi, çoğu zaman yalnızca ceza şikâyetini düşünmektedir. Oysa hukuk düzeni, ceza yargılamasının yanında mağdura üç ayrı koruma yolu daha tanımaktadır: cevap ve düzeltme hakkı, içeriğin kaldırılması ve manevi tazminat. Bu yolların her biri farklı bir amaca hizmet eder ve farklı sürelere tabidir.
Cevap ve Düzeltme Hakkı
5187 sayılı Basın Kanunu’nun 14. maddesi, süreli bir yayında kişilik haklarına saldırı niteliğinde veya gerçeğe aykırı yayın yapılması hâlinde, ilgilinin cevap ve düzeltme yazısını yayımlatma hakkına sahip olduğunu öngörmektedir. Bu hak, yayın tarihinden itibaren iki ay içinde sorumlu müdüre başvurularak kullanılır.
Cevap metni, yayının içeriğiyle orantılı olmalı, suç teşkil eden veya üçüncü kişilerin haklarını ihlal eden ifadeler içermemelidir. Sorumlu müdür cevabı yayımlamazsa veya kanuna uygun şekilde yayımlamazsa, ilgili kişi on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurabilir.
İçeriğin Kaldırılması
Haberin internet haber sitesinde yayımlanmış olması hâlinde, 5651 sayılı Kanun çerçevesinde sulh ceza hâkimliğinden içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi talep edilebilir. Bu yol, özellikle haberin sürekli erişilebilir kaldığı ve arama motorları aracılığıyla yayılmaya devam ettiği durumlarda etkin bir koruma sağlar.
Manevi Tazminat Davası
Yargıtay’ın gerçeğe uygunluk, kamusal ilgi, güncellik ve şekle uygunluk ölçütlerini karşılamayan bir yayın nedeniyle kişilik hakkı zedelenen kişi, Türk Borçlar Kanunu’nun 58. maddesi uyarınca manevi tazminat talep edebilir. Davada yazıyı kaleme alan kişi, sorumlu müdür ve yayın kuruluşunun sahibi birlikte davalı gösterilebilir.
Tazminatın miktarı belirlenirken dikkate alınan başlıca hususlar şunlardır:
- Yayının tirajı veya erişim sayısı,
- Kullanılan ifadelerin ağırlığı ve haberin sunuluş biçimi,
- Mağdurun meslekî ve toplumsal konumu,
- Yayın kuruluşunun doğruluk araştırması yapıp yapmadığı,
- Cevap ve düzeltmenin yayımlanıp yayımlanmadığı.
Yolların Birlikte Kullanılması
Bu yollar birbirinin alternatifi değildir. Cevap ve düzeltme hakkı kamuoyunun doğru bilgilendirilmesini, içeriğin kaldırılması zararın büyümesinin önlenmesini, manevi tazminat ise uğranılan zararın giderilmesini sağlar. Mağdurun bu yolları kısa süreler gözetilerek eş zamanlı işletmesi, kişilik hakkının etkin biçimde korunmasının en sağlıklı yoludur.
Sıkça Sorulan Sorular
Cevap ve düzeltme hakkı hangi süre içinde kullanılır?
5187 sayılı Basın Kanunu m.14 uyarınca yayın tarihinden itibaren iki ay içinde sorumlu müdüre başvurulmalıdır.
Sorumlu müdür cevabı yayımlamazsa ne yapılır?
Yayımlanmaması veya kanuna uygun yayımlanmaması hâlinde on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir.
Manevi tazminat davasında kimler davalı olabilir?
Yazıyı yazan kişi, sorumlu müdür ve yayın kuruluşunun sahibi birlikte davalı gösterilebilir.
Tazminat miktarı neye göre belirlenir?
Yayının yaygınlığı, kullanılan ifadelerin ağırlığı, mağdurun toplumsal konumu, kusurun derecesi ve tarafların ekonomik durumu gözetilerek hakkaniyete uygun biçimde belirlenir.
Kararın gazetede yayımlanması istenebilir mi?
Evet. Mahkemeden, kişilik hakkının ihlal edildiğine dair kararın yayımlanması da talep edilebilir.
Bir Haber veya Köşe Yazısı İtibarınızı mı Zedeledi?
Cevap ve düzeltme hakkı kısa sürelere tabidir; yayının tespiti, cevap metninin hazırlanması ve tazminat davasının açılması için bizimle iletişime geçebilirsiniz.