Unutulma Hakkı ve Arama Motorlarından Kaldırma
Güncelliğini yitirmiş, kamu yararı taşımayan ve kişinin itibarını zedelemeye devam eden internet içeriklerinin arama sonuçlarından çıkarılması unutulma hakkı kapsamında talep edilebilir.
Dijital çağda internet, unutmayan bir hafızaya dönüşmüştür. Yıllar önce yaşanmış bir olay, verilmiş bir karar veya yayımlanmış bir haber, kişinin adı arandığında ilk sonuçlarda yer almaya devam edebilir. Özellikle beraatle veya takipsizlikle sonuçlanmış bir suç isnadına ilişkin haberler, kişinin meslekî ve sosyal hayatını yıllar sonra dahi etkileyebilmektedir. Unutulma hakkı, bu soruna karşı geliştirilmiş bir hukuki kurumdur.
Hakkın Dayanağı
Anayasa Mahkemesi, unutulma hakkını Anayasa’nın 17. maddesinde güvence altına alınan kişinin manevi varlığını koruma hakkı ile 20. maddesindeki kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı kapsamında değerlendirmektedir. Mahkeme, güncelliğini yitirmiş ve kamu yararı taşımayan içeriklerin erişime açık kalmasının kişinin itibarına müdahale oluşturabileceğini kabul etmiştir.
Değerlendirme Ölçütleri
- İçeriğin güncelliğini yitirip yitirmediği ve aradan geçen süre,
- İçeriğin kamu yararı taşıyıp taşımadığı,
- Kişinin kamuya mal olmuş biri olup olmadığı,
- İçeriğin doğruluğu ve sonraki gelişmeleri yansıtıp yansıtmadığı,
- İçeriğin kişinin itibarına verdiği zararın ağırlığı.
Başvuru Yolları
Kişi, öncelikle içeriği yayımlayan internet sitesine veya arama motoruna başvurarak içeriğin kaldırılmasını ya da arama sonuçlarından çıkarılmasını talep edebilir. Bu başvurudan sonuç alınamaması hâlinde, 5651 sayılı Kanun kapsamında sulh ceza hâkimliğine başvurularak erişimin engellenmesi istenebilir. Başvuruda içeriğin bağlantı adresleri, yayın tarihi ve sonradan verilen beraat veya takipsizlik kararlarının birlikte sunulması gerekir.
Basın Özgürlüğü ile Denge
Unutulma hakkı, basın özgürlüğü ve kamuoyunun bilgi edinme hakkıyla dengelenmelidir. Bu nedenle haber arşivlerinin tamamen silinmesi yerine, çoğu durumda haberin arama motorlarında kişinin adıyla eşleştirilmesinin engellenmesi veya haberin sonraki gelişmelerle güncellenmesi gibi daha ölçülü çözümler tercih edilmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Unutulma hakkı nedir?
Kişinin geçmişte yaşanmış ve artık güncelliğini yitirmiş olaylara ilişkin bilgilerin internet ortamında erişilebilir olmaya devam etmesinin engellenmesini isteme hakkıdır.
Bu hakkın Türk hukukundaki dayanağı nedir?
Anayasa Mahkemesi bu hakkı Anayasa m.17’deki kişinin manevi varlığını koruma hakkı ve m.20’deki kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı kapsamında değerlendirmektedir.
Hangi içerikler için talepte bulunulabilir?
Güncelliğini yitirmiş, kamu yararı taşımayan ve kişinin itibarını zedelemeye devam eden; özellikle beraat veya takipsizlikle sonuçlanmış suç isnatlarına ilişkin haberler.
Başvuru nereye yapılır?
Öncelikle içerik sağlayıcı veya arama motoruna başvurulabilir; sonuç alınamazsa 5651 sayılı Kanun kapsamında sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir.
Kamuya mal olmuş kişiler bu haktan yararlanabilir mi?
Yararlanabilir; ancak kamusal rolüyle bağlantılı bilgiler bakımından kamu yararı daha geniş değerlendirildiğinden talebin kabulü daha sınırlıdır.
Yıllar Önceki Bir Olay Hâlâ İnternette Karşınıza mı Çıkıyor?
Beraat, takipsizlik veya güncelliğini yitirmiş içerikler bakımından unutulma hakkına dayalı kaldırma talebinde bulunulabilir; içeriklerin tespiti ve başvuru için bize ulaşın.