Vakıf Kuruluşu ve Vakıf Senedi
Vakıf, gerçek veya tüzel kişilerin yeterli mal ve hakları belirli ve sürekli bir amaca özgülemesiyle oluşan tüzel kişiliktir; resmî senet veya vasiyetname ile kurulur ve mahkeme siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır.
Vakıf kurumu, köklü bir geçmişe sahip olan ve toplumsal dayanışmanın en önemli araçlarından biri olarak kabul edilen bir hukuki müessesedir. Osmanlı döneminde eğitim, sağlık ve sosyal yardım hizmetlerinin önemli bir kısmı vakıflar aracılığıyla yürütülmüştür. Günümüzde de vakıflar, eğitim, kültür, sağlık ve sosyal hizmet alanlarında önemli işlevler üstlenmektedir.
Vakfın Tanımı
TMK m.101 uyarınca vakıflar, gerçek veya tüzel kişilerin yeterli mal ve hakları belirli ve sürekli bir amaca özgülemeleriyle oluşan tüzel kişiliğe sahip mal topluluklarıdır. Derneklerden farklı olarak vakıf, bir kişi topluluğu değil, bir mal topluluğudur. Vakfedilen malvarlığının, vakfın amacını gerçekleştirmeye yeterli olması gerekir.
Kuruluş Şekli
- Resmî senet: Vakıf, noterde düzenlenen resmî senetle kurulabilir.
- Ölüme bağlı tasarruf: Vakıf, vasiyetname veya miras sözleşmesi ile de kurulabilir.
Vakfın tüzel kişilik kazanması için vakfın yerleşim yeri asliye hukuk mahkemesine başvurularak tescil kararı alınması ve vakfın siciline tescil edilmesi gerekir.
Vakıf Senedinin İçeriği
TMK m.106 uyarınca vakıf senedinde vakfın adı, amacı, bu amaca özgülenen mal ve haklar, vakfın örgütlenme ve yönetim şekli ile yerleşim yeri gösterilir. Vakıf senedinin hazırlanmasında vakfın amacının açık ve belirli olarak tanımlanması, organların oluşumu ve yetkilerinin ayrıntılı düzenlenmesi, ileride doğabilecek uyuşmazlıkların önlenmesi bakımından büyük önem taşır.
Yasak Amaçlar
TMK m.101 uyarınca Cumhuriyetin Anayasa ile belirlenmiş niteliklerine ve Anayasanın temel ilkelerine, hukuka, ahlaka, millî birliğe ve millî menfaatlere aykırı veya belirli bir ırk ya da cemaat mensuplarını desteklemek amacıyla vakıf kurulamaz. Bu amaçlarla kurulmuş vakıfların tescili reddedilir.
Denetim
Vakıflar, Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından amaçlarına uygun faaliyet gösterip göstermedikleri ve malvarlıklarını usulüne uygun yönetip yönetmedikleri yönünden denetlenir. Vakıf organlarının hukuka veya vakıf senedine aykırı kararlarına karşı ise yargı yolu açıktır.
Sıkça Sorulan Sorular
Vakıf nedir?
TMK m.101 uyarınca gerçek veya tüzel kişilerin yeterli mal ve hakları belirli ve sürekli bir amaca özgülemeleriyle oluşan tüzel kişiliğe sahip mal topluluklarıdır.
Vakıf nasıl kurulur?
TMK m.102 uyarınca resmî senetle veya ölüme bağlı tasarrufla kurulur.
Vakıf ne zaman tüzel kişilik kazanır?
Vakfın yerleşim yeri mahkemesince tutulan siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır.
Hangi amaçlarla vakıf kurulamaz?
TMK m.101 uyarınca Cumhuriyetin nitelikleri ve Anayasanın temel ilkelerine, hukuka, ahlaka, millî birliğe ve millî menfaatlere aykırı veya belirli bir ırk ya da cemaat mensuplarını desteklemek amacıyla vakıf kurulamaz.
Vakıflar kim tarafından denetlenir?
Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından denetlenir.
Bir Vakıf Kurmayı mı Düşünüyorsunuz?
Vakıf senedinin amaç, organ ve malvarlığı hükümleri vakfın geleceğini belirler; vakıf senedinizi mevzuata ve amacınıza uygun şekilde birlikte hazırlayalım.