Anlaşmalı Boşanma Davasının Şartları
En az bir yıl sürmüş evliliklerde eşlerin birlikte başvurması veya birinin davasını diğerinin kabul etmesi, hâkimin tarafları bizzat dinlemesi ve protokolü uygun bulması hâlinde anlaşmalı boşanma kararı verilir.
Boşanma süreçleri çoğu zaman uzun, yıpratıcı ve maliyetli yargılamalara dönüşebilir. Ancak eşlerin boşanma ve sonuçları üzerinde uzlaşması hâlinde, kanun koyucu daha hızlı ve az yıpratıcı bir yol öngörmüştür. Anlaşmalı boşanma, Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenmiştir.
Şartlar
- Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması,
- Eşlerin mahkemeye birlikte başvurması veya bir eşin açtığı davayı diğer eşin kabul etmesi,
- Hâkimin, tarafların iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi için tarafları bizzat dinlemesi,
- Boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkında tarafların kabul ettiği düzenlemenin hâkim tarafından uygun bulunması.
Bu şartların gerçekleşmesi hâlinde evlilik birliğinin temelinden sarsılmış olduğu kabul edilir ve ayrıca ispat aranmaz.
Boşanma Protokolü
Anlaşmalı boşanmanın temelini boşanma protokolü oluşturur. Protokolde açık ve uygulanabilir hükümlere yer verilmesi, sonradan doğabilecek uyuşmazlıkları önler. Protokolde şu hususlar düzenlenmelidir:
- Müşterek çocukların velayetinin kime verileceği,
- Velayeti almayan ebeveynin çocukla kişisel ilişkisinin gün, saat ve tatil dönemleriyle ayrıntılı düzenlenmesi,
- İştirak nafakasının miktarı ve artış esası,
- Yoksulluk nafakası talep edilip edilmediği,
- Maddi ve manevi tazminat talepleri,
- Mal rejiminin tasfiyesi ve eşyaların paylaşımı.
Eksik Protokolün Sakıncaları
Protokolde mal paylaşımına ilişkin bir hüküm bulunmaması veya taraflarca açıkça saklı tutulması hâlinde, mal rejiminin tasfiyesi için sonradan ayrıca dava açılabilir. Ancak protokolde karşılıklı olarak hiçbir talepte bulunulmadığının belirtilmesi, sonradan talepte bulunma imkânını ortadan kaldırabilir. Bu nedenle protokoldeki her ifadenin hukuki sonucu dikkatle değerlendirilmelidir.
Davanın Çekişmeliye Dönüşmesi
Taraflardan birinin duruşmada protokolden dönmesi veya hâkimin önerdiği değişiklikleri kabul etmemesi hâlinde dava çekişmeli boşanma davası olarak devam edebilir. Bu ihtimale karşı dava dilekçesinin çekişmeli boşanma sebeplerini de içerecek şekilde hazırlanması yerinde olur.
Sıkça Sorulan Sorular
Anlaşmalı boşanmanın şartları nelerdir?
TMK m.166/3 uyarınca evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin davasını diğerinin kabul etmesi, hâkimin tarafları bizzat dinlemesi ve protokolü uygun bulması gerekir.
Taraflar duruşmaya bizzat katılmak zorunda mıdır?
Evet. Hâkimin iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi için tarafları bizzat dinlemesi zorunludur.
Protokolde neler yer almalıdır?
Velayet, çocukla kişisel ilişki, iştirak nafakası, yoksulluk nafakası, maddi ve manevi tazminat ile mal paylaşımına ilişkin hükümler yer almalıdır.
Hâkim protokolü değiştirebilir mi?
Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir; bu değişikliklerin taraflarca kabulü hâlinde boşanmaya karar verilir.
Anlaşmalı boşanma ne kadar sürer?
Protokol hazır ve taraflar uzlaşmışsa çoğu zaman tek duruşmada karar verilir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolünüzü Hazırlatmak mı İstiyorsunuz?
Protokolde eksik bırakılan nafaka, velayet veya mal paylaşımı hükümleri sonradan yeni davalara yol açabilir; protokolünüzü haklarınızı koruyacak şekilde birlikte hazırlayalım.