Aile Konutu Şerhi ve Eşin Korunması
TMK m.194 uyarınca eşlerden biri, diğer eşin açık rızası olmadıkça aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz; malik olmayan eş tapuya aile konutu şerhi verilmesini isteyebilir.
Aile konutu, eşlerin ve çocukların ortak yaşamlarını sürdürdükleri, aile birliğinin fiziki merkezini oluşturan yerdir. Bu konutun eşlerden birinin tek taraflı işlemiyle elden çıkarılması, diğer eşi ve çocukları barınaksız bırakabilir. Türk Medeni Kanunu, bu riski önlemek amacıyla aile konutuna özel bir koruma rejimi öngörmüştür.
Kanuni Düzenleme
TMK m.194 uyarınca eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz. Rıza vermeyen eşin bu tutumu haklı bir sebebe dayanmıyorsa, diğer eş hâkimin müdahalesini isteyebilir. Bu koruma, konutun mülkiyetinin kime ait olduğundan bağımsızdır.
Korunan İşlemler
- Aile konutunun satılması veya bağışlanması,
- Aile konutu üzerine ipotek tesis edilmesi,
- Aile konutu üzerinde intifa veya oturma hakkı kurulması,
- Aile konutuna ilişkin kira sözleşmesinin feshedilmesi.
Tapuya Şerh
Aile konutu olarak özgülenen taşınmaz eşlerden biri adına kayıtlı ise, diğer eş tapu kütüğüne aile konutu şerhi verilmesini isteyebilir. Şerh, taşınmazın aile konutu olduğunu üçüncü kişilere karşı açıkça gösterir ve iyiniyet iddiasını ortadan kaldırır. Şerh verilmemiş olsa bile eşin rızası olmadan yapılan işlemler, Yargıtay uygulamasında kural olarak geçersiz sayılmakta; ancak üçüncü kişinin iyiniyeti somut olayda değerlendirilmektedir.
Kiralık Aile Konutu
Aile konutu kira sözleşmesine dayanıyorsa, kiracı olmayan eş kiraya verene yapacağı bildirimle kira sözleşmesinin tarafı hâline gelir ve bildirimde bulunan eş, diğer eşle müteselsilen sorumlu olur. Bu durumda kiraya veren, kiracıya yapacağı bildirimleri ayrı ayrı her iki eşe yapmak zorundadır.
Boşanma Sürecinde
Boşanma davası sırasında da aile konutu niteliği devam eder ve eşin rızası olmadan devir yapılamaz. Ayrıca hâkim, TMK m.169 uyarınca dava süresince aile konutunun eşlerden hangisi tarafından kullanılacağına dair geçici önlem alabilir. Eşlerden birinin ölümü hâlinde ise TMK m.240 uyarınca sağ kalan eşin, mal rejiminin tasfiyesinde aile konutu üzerinde mülkiyet veya intifa hakkı tanınmasını isteme imkânı bulunmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Aile konutu nedir?
Eşlerin ortak hayatlarını sürdürdükleri, yaşamlarının merkezi olarak seçtikleri konuttur.
Eş aile konutunu tek başına satabilir mi?
Hayır. TMK m.194 uyarınca diğer eşin açık rızası olmadıkça aile konutu devredilemez ve üzerindeki haklar sınırlanamaz.
Aile konutu şerhi nasıl verilir?
Malik olmayan eş, tapu müdürlüğüne başvurarak tapu kütüğüne aile konutu şerhi verilmesini isteyebilir.
Rıza olmadan yapılan devir ne olur?
Diğer eşin rızası olmadan yapılan devir geçersiz olup tapu iptali ve tescil davası açılabilir; şerh bulunmuyorsa iyiniyetli üçüncü kişinin durumu ayrıca değerlendirilir.
Kiralık aile konutunda eşin hakkı nedir?
TMK m.194 uyarınca kiracı olmayan eş kiraya verene bildirimde bulunarak kira sözleşmesinin tarafı hâline gelebilir.
Eşiniz Aile Konutunu Rızanız Olmadan Satmaya mı Çalışıyor?
Aile konutu şerhi ve iptal davası, eşin rızası olmadan yapılan devir ve ipoteklere karşı güvence sağlar; tapu kaydı ve evlilik durumunuzla birlikte bize ulaşın.