Basit Tıbbi Müdahale Raporu ve Yaralama Suçunun Cezası

Halk arasında “darp” olarak bilinen fiiller, hukuki terminolojide Türk Ceza Kanunu’nun 86. maddesinde düzenlenen kasten yaralama suçu kapsamında değerlendirilmektedir. Bu suçta cezanın miktarını, şikâyet şartını ve uzlaştırmanın uygulanıp uygulanmayacağını tayin eden en önemli belge ise adli tıp raporudur. Raporda yer alan “basit tıbbi müdahale ile giderilebilir” ibaresi, dosyanın seyrini baştan belirler.

Raporun Hukuki Önemi

TCK m.86/1, bir başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişiyi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırır. Ancak aynı maddenin ikinci fıkrası, fiilin kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine dört aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunacağını öngörmektedir.

Görüldüğü üzere raporun bu tespiti, hem cezanın alt ve üst sınırını hem de soruşturmanın şikâyete bağlı olup olmadığını belirler.

Nitelikli Hâllerin Etkisi

TCK m.86/3, suçun belirli koşullarda işlenmesi hâlinde şikâyet aranmaksızın cezanın yarı oranında artırılacağını hükme bağlamıştır. Bu hâller şunlardır:

• Üstsoy, altsoy, eş veya kardeşe karşı,
• Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,
• Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle,
• Kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,
• Silahla.

Bu hâllerden birinin varlığı, rapor basit tıbbi müdahale yönünde olsa dahi suçu şikâyete tabi olmaktan çıkarır. Keza CMK m.253 kapsamındaki uzlaştırma da bu hâllerde uygulanmaz.

Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama

Yaralanma kemik kırığına, duyu veya organ işlevinin zayıflamasına, yüzde sabit ize ya da hayatı tehlikeye sokan bir duruma yol açmışsa TCK m.87 devreye girer. Örneğin kemik kırılması hâlinde ceza, kırığın hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre kademeli olarak artırılmaktadır. Bu nedenle raporda kırığın derecesine ilişkin tespitin açıkça yer alması zorunludur.

Rapor Ne Zaman ve Nasıl Alınmalı?

Vücuttaki izler kısa sürede kaybolacağından, şiddete maruz kalan kişinin olaydan hemen sonra kolluğa veya hastaneye başvurarak adli muayene raporu alması gerekir. Geç alınan rapor, hem yaralanmanın varlığını hem de olayla illiyetini tartışmalı hâle getirir. Raporun yanında olay yeri kamera kayıtları ile tanık beyanları da süratle dosyaya kazandırılmalıdır.

Rapora İtiraz

Acil serviste düzenlenen ilk raporlar, bazen yaralanmanın gerçek boyutunu yansıtmaz. Kırık sonradan tespit edilmiş veya yaralanmanın kalıcı etkileri zamanla ortaya çıkmış olabilir. Bu durumda şüpheli veya mağdur, Adli Tıp Kurumundan kesin rapor alınmasını talep edebilir. Savunma bakımından da raporun dayandığı tıbbi belgelerin, grafilerin ve muayene bulgularının eksiksiz olup olmadığı mutlaka tetkik edilmelidir.