Çocuğun Yurt Dışına Çıkışı ve İzin Davası
Ebeveynlerden birinin çocuğu yurt dışına götürmek istemesi ve diğerinin onay vermemesi hâlinde mahkemeden izin istenebilir; izinsiz götürme ise uluslararası çocuk kaçırma kapsamında değerlendirilebilir.
Çocuğun yurt dışına çıkışına izin davaları, velayet hakkı ile kişisel ilişki düzenlemelerinin kesişiminde yer alan önemli uyuşmazlıklardandır. Ebeveynlerden birinin tatil, eğitim, tedavi veya iş sebebiyle çocukla birlikte yurt dışına çıkmak istemesi ve diğer ebeveynin buna onay vermemesi hâlinde, mesele mahkeme önüne taşınmaktadır.
Muvafakat ve İzin
Çocuğun pasaport işlemleri ve yurt dışına çıkışı bakımından, mevzuat ve velayet durumuna göre diğer ebeveynin muvafakati aranabilmektedir. Diğer ebeveynin haklı bir sebep olmaksızın muvafakat vermemesi hâlinde, ilgili ebeveyn aile mahkemesine başvurarak izin verilmesini talep edebilir. Mahkeme, çocuğun üstün yararını gözeterek karar verir.
Değerlendirme Ölçütleri
- Seyahatin amacı; tatil, eğitim, tedavi veya taşınma,
- Seyahatin süresi ve çocuğun eğitimine etkisi,
- Gidilecek ülkenin güvenlik durumu,
- Dönüş güvencesi; gidiş dönüş biletleri ve ebeveynin Türkiye’deki bağları,
- Diğer ebeveynle kişisel ilişkinin nasıl sürdürüleceği,
- İdrak çağındaki çocuğun görüşü.
Kalıcı Taşınma
Velayet sahibi ebeveynin çocukla birlikte yurt dışına kalıcı olarak taşınmak istemesi, diğer ebeveynin kişisel ilişki hakkını ciddi şekilde etkiler. Bu tür taleplerde mahkeme, taşınmanın çocuğa sağlayacağı imkânları, taşınmanın gerekçesini ve diğer ebeveynle ilişkinin hangi yöntemlerle sürdürüleceğini titizlikle değerlendirir. Uzun tatil dönemlerinin diğer ebeveyne bırakılması ve düzenli görüntülü görüşme gibi telafi edici düzenlemeler yapılması gerekir.
Uluslararası Çocuk Kaçırma
Çocuğun diğer ebeveynin rızası veya mahkeme izni olmaksızın yurt dışına götürülmesi ya da orada alıkonulması, Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yönlerine Dair Lahey Sözleşmesi kapsamında değerlendirilebilir. Türkiye’de 5717 sayılı Kanun ile uygulanan bu sözleşme çerçevesinde, merkezi makam aracılığıyla çocuğun iadesi talep edilebilir. İade talebinin hızla yapılması, sonucun alınması bakımından önem taşır.
Sıkça Sorulan Sorular
Çocuğun yurt dışına çıkışı için diğer ebeveynin izni gerekir mi?
Çocuğun pasaport işlemleri ve yurt dışına çıkışı bakımından mevzuat ve velayet durumuna göre diğer ebeveynin muvafakati aranabilmektedir; muvafakat verilmezse mahkemeden izin istenebilir.
İzin davası hangi mahkemede açılır?
Aile mahkemesinde açılır.
Mahkeme hangi hususları değerlendirir?
Seyahatin amacı ve süresi, çocuğun eğitimine etkisi, dönüş güvencesi ve diğer ebeveynle kişisel ilişkinin korunup korunmayacağı değerlendirilir.
Çocuğun yurt dışına taşınması da istenebilir mi?
Evet; ancak kalıcı taşınma talepleri çocuğun diğer ebeveynle ilişkisini ciddi şekilde etkileyeceğinden daha sıkı değerlendirilir ve kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi gerekir.
Çocuk izinsiz yurt dışına götürülürse ne yapılabilir?
Lahey Sözleşmesi ve 5717 sayılı Kanun kapsamında çocuğun iadesi için merkezi makam aracılığıyla başvuru yapılabilir.
Çocuğunuzla Yurt Dışına Çıkmak İçin İzne mi İhtiyacınız Var?
Yurt dışı izin talebinde seyahatin amacı, süresi ve dönüş güvencesi açıkça ortaya konulmalıdır; talebinizi ve gerekli belgeleri birlikte hazırlayalım.