Görevi Kötüye Kullanma Suçu
Kanunda ayrıca suç olarak tanımlanan hâller dışında, görevinin gereklerine aykırı hareket ederek veya görevinin gereklerini yapmakta ihmal ya da gecikme göstererek kişilerin mağduriyetine, kamunun zararına neden olan veya kişilere haksız kazanç sağlayan kamu görevlisi TCK m.257 uyarınca cezalandırılır.
Kamu görevlileri, kamu adına yetki kullanan ve bu yetkiyi kanunlara uygun ve kamu yararı doğrultusunda kullanmakla yükümlü olan kişilerdir. Kamu görevlilerinin bu yetkiyi kötüye kullanması, hem bireylerin haklarını zedeler hem de kamu yönetimine duyulan güveni sarsar. Görevi kötüye kullanma suçu, bu tür eylemleri cezalandıran genel nitelikte bir suç tipidir.
Kanuni Düzenleme
TCK m.257/1 uyarınca kanunda ayrıca suç olarak tanımlanan hâller dışında, görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle, kişilerin mağduriyetine veya kamunun zararına neden olan ya da kişilere haksız bir kazanç sağlayan kamu görevlisi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. TCK m.257/2 uyarınca görevinin gereklerini yapmakta ihmal veya gecikme göstererek aynı sonuçlara neden olan kamu görevlisi ise üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Tamamlayıcı Nitelik
Görevi kötüye kullanma suçu tamamlayıcı bir normdur. Kamu görevlisinin fiili zimmet, irtikap, rüşvet veya resmî belgede sahtecilik gibi başka bir suçu oluşturuyorsa, görevi kötüye kullanma değil, o suç hükümleri uygulanır. Bu suç, ancak kamu görevlisinin görevle ilgili fiilinin kanunda ayrıca bir suç olarak düzenlenmediği hâllerde gündeme gelir.
Suçun Unsurları
- Failin kamu görevlisi olması,
- Görevin gereklerine aykırı hareket edilmesi veya görevin gereklerinin yapılmasında ihmal ya da gecikme gösterilmesi,
- Bu davranış sonucunda kişilerin mağduriyeti, kamunun zararı veya kişilere haksız kazanç sağlanması.
Soruşturma İzni
Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin görevleri sebebiyle işledikleri suçlar bakımından 4483 sayılı Kanun uyarınca soruşturma yapılabilmesi için yetkili mercinin izni gerekir. İzin verilmemesi kararına karşı itiraz yolu açıktır. Ancak bazı suçlar bakımından kanunda izin şartı aranmamaktadır.
Savunma Bakımından
Bu suç isnadında, kamu görevlisinin hangi mevzuat hükmüne aykırı davrandığı ve bu aykırılığın hangi somut mağduriyete yol açtığı açıkça ortaya konulmalıdır. Takdir yetkisinin hukuka uygun kullanılması, mevzuattaki belirsizlik veya üst makamın talimatıyla hareket edilmesi gibi hususlar savunmanın temelini oluşturabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Görevi kötüye kullanma suçu nedir?
Kamu görevlisinin görevinin gereklerine aykırı hareket ederek kişilerin mağduriyetine, kamunun zararına neden olması veya kişilere haksız kazanç sağlamasıdır.
Bu suçun cezası nedir?
TCK m.257/1 uyarınca altı aydan iki yıla kadar hapis cezasıdır; ihmal suretiyle işlenmesi hâlinde TCK m.257/2 uyarınca üç aydan bir yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür.
Bu suç tamamlayıcı norm mudur?
Evet. Kanunda ayrıca suç olarak tanımlanan hâller dışında uygulanır; fiil başka bir suçu oluşturuyorsa o suç hükümleri uygulanır.
Memurlar hakkında soruşturma izin gerektirir mi?
Görevleri sebebiyle işledikleri suçlar bakımından 4483 sayılı Kanun uyarınca soruşturma izni gerekir; ancak kanunda öngörülen istisnalar saklıdır.
Mağduriyet nasıl ispat edilir?
Görevin gereklerine aykırı işlem nedeniyle kişinin hakkını kaybetmesi veya zarara uğraması somut olarak gösterilmelidir.
Kamu Görevlisi Olarak Görevi Kötüye Kullanma İsnadıyla mı Karşılaştınız?
Görevin gereklerine aykırılığın ve mağduriyetin somut olarak ortaya konulması gerekir; soruşturma izni sürecinden itibaren savunmanızı birlikte yürütelim.