Hileli İflas Suçu
Alacaklıların teminatı olan malları kaçıran, defterleri gizleyen veya gerçeğe aykırı borç yaratan kişi, hakkında iflas kararı verilmiş olması şartıyla TCK m.161 uyarınca üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Ticari hayatta işletmelerin mali sıkıntıya düşmesi ve iflas etmesi, olağan bir risktir. Ne var ki bazı borçlular, iflasın yaklaştığını gördüklerinde malvarlıklarını alacaklılardan kaçırma yoluna gitmektedir. Türk Ceza Kanunu, bu tür hileli tasarrufları malvarlığına karşı suçlar arasında hileli iflas olarak düzenlemiştir.
Kanuni Düzenleme
TCK m.161 uyarınca hileli tasarruflarda bulunan kişi, bu tasarruflardan önce veya sonra iflasına karar verilmiş olması hâlinde üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. İflas kararı, suçun objektif cezalandırılabilme şartıdır. İflas kararı olmaksızın yapılan mal kaçırma işlemleri, duruma göre İcra ve İflas Kanunu’ndaki suçlar kapsamında değerlendirilebilir.
Hileli Tasarruf Hâlleri
Kanun, hileli iflasın varlığından söz edilebilmesi için şu fiillerden birinin gerçekleştirilmesini aramaktadır:
- Alacaklıların alacaklarının teminatı mahiyetinde olan malların kaçırılması, gizlenmesi veya değerinin azalmasına neden olunması,
- Malvarlığını kaçırmaya yönelik tasarrufların ortaya çıkmasını önlemek için ticari defter, kayıt veya belgelerin gizlenmesi veya yok edilmesi,
- Gerçekte bir alacak ve borç ilişkisi olmadığı hâlde borçların artmasına neden olacak şekilde belge düzenlenmesi,
- Gerçeğe aykırı muhasebe kayıtlarıyla veya sahte bilanço tanzimiyle aktifin olduğundan az gösterilmesi.
El Koyma
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 128. maddesi uyarınca hileli iflas suçlarından elde edilen hak, alacak ve diğer malvarlığı değerlerine el konulabilmektedir. Bu imkân, alacaklıların kaçırılan malların izini sürmesi ve haklarını koruması bakımından son derece önemlidir.
Alacaklının Rolü
Hileli iflas şüphesi bulunan dosyalarda alacaklıların, iflas idaresi ile işbirliği içinde şirketin iflastan önceki dönemdeki işlemlerini incelemesi gerekir. Özellikle iflastan kısa süre önce yakınlara veya ilişkili şirketlere yapılan devirler, değerinin çok altında satışlar ve olağan dışı borç ikrarları, hileli tasarrufun göstergeleridir. Bu işlemler bakımından ceza şikâyetinin yanında İcra ve İflas Kanunu kapsamındaki tasarrufun iptali davaları da birlikte değerlendirilmelidir.
Bilirkişi İncelemesi
Hileli iflas dosyalarında ticari defterlerin, muhasebe kayıtlarının ve bilançoların uzman mali müşavir bilirkişiler tarafından incelenmesi zorunludur. Bilirkişi raporunun, hangi tasarrufun hangi tarihte yapıldığını ve alacaklılar üzerindeki etkisini somut olarak göstermesi gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Hileli iflas suçunun cezası nedir?
TCK m.161 uyarınca üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezasıdır.
Hileli iflas için iflas kararı şart mıdır?
Evet. Hileli tasarruflardan önce veya sonra hakkında iflasa karar verilmiş olması gerekir.
Hangi fiiller hileli iflas sayılır?
Alacaklıların teminatı olan malların kaçırılması veya değerinin azaltılması, ticari defter ve belgelerin gizlenmesi veya yok edilmesi, gerçekte olmayan borçlar yaratılması ve sahte bilançoyla aktifin az gösterilmesi hileli iflas sayılır.
Hileli iflas hangi mahkemede görülür?
Hileli iflas suçu ağır ceza mahkemesinin görev alanındadır.
Şirket yöneticileri de sorumlu olur mu?
Tüzel kişinin iflası hâlinde, hileli tasarrufta bulunan yönetici, ortak veya temsilciler bu suçtan sorumlu tutulur.
İflas Eden Bir Şirketten Alacağınızı Tahsil Edemiyor musunuz?
Hileli iflas şüphesi bulunan dosyalarda mal kaçırma işlemlerinin tespiti ve suç duyurusu alacaklının haklarını korur; iflas dosyasını ve şirket kayıtlarını birlikte inceleyelim.