İnşaat Sözleşmelerinde Hakediş Uyuşmazlıkları
İnşaat sözleşmelerinde yüklenicinin yaptığı işin bedeli genellikle dönemsel hakedişlerle ödenir; hakedişlerin eksik ödenmesi, fazla iş bedeli ve kesin hesap uyuşmazlıkları eser sözleşmesi hükümleri ve sözleşme şartları çerçevesinde çözülür.
İnşaat projeleri, uzun süreli ve yüksek maliyetli işlerdir. Bu nedenle inşaat sözleşmelerinde yüklenicinin yaptığı işin bedeli genellikle işin tamamlanmasından sonra tek seferde değil, belirli dönemlerde düzenlenen hakedişlerle ödenir. Hakedişlerin hesaplanması, onaylanması ve ödenmesi, uygulamada en sık uyuşmazlık konusu olan hususlardan biridir.
Hakedişin Niteliği
Hakediş, yüklenicinin belirli bir dönemde yaptığı işin miktarının metraj ölçümleriyle belirlenmesi ve bu miktarın birim fiyatlarla çarpılarak bedelinin hesaplanmasıdır. Hakediş, iş sahibinin veya kontrol mühendisinin onayından sonra ödenir. İnşaat sözleşmeleri, TBK m.470 ve devamında düzenlenen eser sözleşmesi niteliğindedir.
Sık Karşılaşılan Uyuşmazlıklar
- Metraj ölçümlerinin eksik veya hatalı yapılması,
- Hakediş bedellerinin geç veya eksik ödenmesi,
- Sözleşme kapsamı dışında yapılan fazla işlerin bedelinin ödenmemesi,
- Fiyat farkı ve eskalasyon hesaplamaları,
- Teminat kesintilerinin iade edilmemesi,
- Kesin hesap ve kesin kabul aşamasındaki uyuşmazlıklar.
İhtirazi Kayıt
Yüklenicinin, hakedişteki bir kaleme itiraz ediyorsa hakedişi ihtirazi kayıtla imzalaması büyük önem taşır. Yargıtay uygulamasında yüklenicinin hakedişi ihtirazi kayıt koymadan imzalaması, o hakedişteki kalemleri ve özellikle birim fiyatları kabul ettiği şeklinde yorumlanabilmektedir. Bu nedenle itiraz edilen her hususun hakediş üzerinde veya ayrı bir yazıyla açıkça belirtilmesi gerekir.
Fazla İş
İş sahibinin talimatıyla yapılan ve sözleşme kapsamı dışında kalan fazla işlerin bedeli, sözleşmede kararlaştırılan birim fiyatlar veya bu fiyatlar bulunmuyorsa işin yapıldığı tarihteki serbest piyasa rayiçleri üzerinden talep edilebilir. Fazla işin iş sahibinin talimatıyla yapıldığının yazılı belgelerle ispat edilmesi önem taşır.
Zamanaşımı
TBK m.147 uyarınca yüklenicinin ağır ihmali veya kusuru hâli dışında eser sözleşmesinden doğan alacaklar beş yıllık zamanaşımına tabidir. Hakediş alacaklarının takibinde bu sürenin gözetilmesi gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Hakediş nedir?
İnşaat sözleşmelerinde yüklenicinin belirli bir dönemde yaptığı işin miktarının ve bedelinin belirlenerek ödenmesine esas olan belgedir.
Fazla iş bedeli talep edilebilir mi?
Evet. İş sahibinin talimatıyla yapılan ve sözleşme kapsamı dışında kalan fazla işlerin bedeli talep edilebilir.
Hakediş ihtirazi kayıtsız imzalanırsa ne olur?
Yüklenicinin hakedişi ihtirazi kayıt koymadan imzalaması, o hakedişteki kalemleri kabul ettiği şeklinde yorumlanabilir.
Kesin hesap nedir?
İşin tamamlanmasından sonra yapılan toplam iş miktarı ve bedelinin nihai olarak belirlendiği hesaptır.
Hakediş alacağında zamanaşımı süresi nedir?
TBK m.147 uyarınca yüklenicinin ağır ihmali dışında eser sözleşmesinden doğan alacaklar beş yıllık zamanaşımına tabidir.
İnşaat İşinizin Hakediş Bedelleri Ödenmiyor mu?
Hakediş uyuşmazlıklarında metraj, fazla iş ve ihtirazi kayıt belirleyicidir; sözleşmenizi, hakediş belgelerinizi ve yazışmalarınızı birlikte inceleyelim.