Mirastan Iskat ve Sebepleri
Mirasbırakan, saklı paylı mirasçısının kendisine veya yakınlarına karşı ağır bir suç işlemesi ya da aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemesi hâlinde TMK m.510 uyarınca ölüme bağlı tasarrufla onu mirastan çıkarabilir.
Saklı pay, kanunun belirli mirasçılara tanıdığı ve mirasbırakanın kural olarak ortadan kaldıramayacağı bir güvencedir. Ancak bu güvence mutlak değildir. Mirasçının mirasbırakana karşı ağır kusurlu davranışları, onun saklı paydan yararlanmasını hakkaniyete aykırı hâle getirebilir. Türk Medeni Kanunu, bu tür hâllerde mirasbırakana saklı paylı mirasçısını mirastan çıkarma imkânı tanımıştır.
Iskat Sebepleri
TMK m.510 uyarınca mirasbırakan, aşağıdaki hâllerde ölüme bağlı bir tasarrufla saklı paylı mirasçısını mirasçılıktan çıkarabilir:
- Mirasçı, mirasbırakana veya mirasbırakanın yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemişse,
- Mirasçı, mirasbırakana veya mirasbırakanın ailesi içinde yer alan kimselere karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemişse.
Örneğin yaşlı ve bakıma muhtaç anne veya babasıyla hiç ilgilenmeyen, onları terk eden veya şiddet uygulayan çocuğun ıskat edilmesi bu kapsamda değerlendirilebilir.
Şekil ve İspat
Iskat, ancak ölüme bağlı bir tasarrufla, yani vasiyetname veya miras sözleşmesi ile yapılabilir. TMK m.512 uyarınca ıskat sebebi tasarrufta belirtilmiş olmalıdır. Iskat edilen mirasçının itirazı üzerine, sebebin varlığını ıskattan yararlanan mirasçı veya vasiyet alacaklısı ispat etmek zorundadır. Sebep ispat edilemez veya tasarrufta belirtilmemişse, tasarruf mirasçının saklı payı dışında yerine getirilir.
Iskatın Sonuçları
TMK m.511 uyarınca mirasçılıktan çıkarılan kimse mirasçılık sıfatını kaybeder ve tenkis davası açamaz. Mirasbırakan aksini belirtmemişse, ıskat edilenin miras payı, o kişi mirasbırakandan önce ölmüş gibi onun altsoyuna kalır. Bu nedenle ıskat, ıskat edilenin çocuklarının miras hakkını ortadan kaldırmaz.
Borç Ödemeden Aciz Nedeniyle Iskat
TMK m.513 uyarınca mirasbırakan, hakkında borç ödemeden aciz belgesi bulunan altsoyunu saklı payının yarısından mahrum bırakabilir; ancak bu yarının onun doğmuş ve doğacak çocuklarına özgülenmesi şarttır. Bu kurum, mirasın borçlu altsoyun alacaklılarına gitmesini önleyerek aile içinde kalmasını sağlar.
Sıkça Sorulan Sorular
Mirastan ıskat nedir?
Mirasbırakanın saklı paylı mirasçısını kanunda sayılan sebeplerle ölüme bağlı tasarrufla mirastan çıkarmasıdır.
Iskat sebepleri nelerdir?
TMK m.510 uyarınca mirasçının mirasbırakana veya yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemesi ve mirasbırakana veya ailesine karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemesidir.
Iskat sebebi vasiyetnamede belirtilmeli midir?
Evet. TMK m.512 uyarınca ıskat sebebi tasarrufta belirtilmiş olmalıdır.
Iskat sebebini kim ispat eder?
TMK m.512 uyarınca ıskat edilen mirasçının itirazı hâlinde, sebebin varlığını ıskattan yararlanan kişi ispat eder.
Borç ödemeden aciz nedeniyle ıskat nedir?
TMK m.513 uyarınca hakkında borç ödemeden aciz belgesi bulunan altsoyun saklı payının yarısından, onun doğmuş ve doğacak çocukları lehine ıskat edilebilmesidir.
Mirastan Iskat Edildiniz veya Bir Mirasçıyı Iskat Etmek mi İstiyorsunuz?
Iskat sebebinin vasiyetnamede açıkça gösterilmesi ve ispatı zorunludur; ıskat tasarrufunun düzenlenmesi veya buna itiraz için birlikte hareket edelim.