Muris Muvazaası Nedeniyle Tapu İptali
Mirasbırakanın mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla gerçekte bağışladığı taşınmazı satış gibi göstererek devretmesi muris muvazaası olup, saklı paylı olsun olmasın mirasçılar tapu iptali ve tescil davası açabilir.
Miras hukukunda en sık karşılaşılan uyuşmazlıklardan biri, mirasbırakanın sağlığında bazı mirasçılarına veya üçüncü kişilere taşınmaz devretmesi ve bu devrin diğer mirasçıların miras haklarını ortadan kaldırmasıdır. Mirasbırakanın gerçek iradesi bağışlamak olduğu hâlde, tapuda işlemin satış olarak gösterilmesi, uygulamada muris muvazaası olarak adlandırılmaktadır.
İçtihadı Birleştirme Kararı
Yargıtay’ın 01.04.1974 tarihli ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca mirasbırakanın, mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla, gerçekte bağışlamak istediği taşınmazını tapuda satış gibi göstererek devretmesi hâlinde, miras hakkı çiğnenen mirasçılar muvazaa nedeniyle tapu iptali ve tescil davası açabilir. Bu dava hakkı, saklı paylı olsun olmasın tüm mirasçılara tanınmıştır.
Muvazaanın Unsurları
- Görünürdeki işlem satıştır; ancak bu işlem tarafların gerçek iradesini yansıtmaz,
- Gizli işlem bağıştır ve resmî şekilde yapılmadığından geçersizdir,
- Mirasbırakanın amacı mirasçılardan mal kaçırmaktır.
İspat
Muris muvazaası tanık dahil her türlü delille ispat edilebilir. Mahkemeler, mirasbırakanın gerçek iradesini ortaya koymak için şu olguları değerlendirir:
- Tapuda gösterilen bedelin taşınmazın gerçek değeriyle uyumsuzluğu,
- Alıcının satış bedelini ödeyecek ekonomik gücünün bulunup bulunmadığı,
- Mirasbırakanın taşınmazı satmak için makul bir ihtiyacının olup olmadığı,
- Mirasbırakan ile alıcı arasındaki yakınlık ve diğer mirasçılarla ilişkiler,
- Mirasbırakanın diğer mirasçılara ilişkin beyanları ve davranışları.
Zamanaşımı
Muris muvazaasına dayanan tapu iptali ve tescil davası herhangi bir zamanaşımı veya hak düşürücü süreye tabi değildir. Ancak davanın mirasbırakanın ölümünden sonra açılabileceği unutulmamalıdır. Davanın kabulü hâlinde taşınmaz, davacı mirasçının miras payı oranında adına tescil edilir.
Tenkis ile İlişkisi
Muris muvazaası iddiasının ispatlanamaması hâlinde, saklı paylı mirasçılar terditli olarak tenkis davası da açabilir. Bu nedenle dava dilekçesinin her iki ihtimali kapsayacak şekilde hazırlanması yerinde olur.
Sıkça Sorulan Sorular
Muris muvazaası nedir?
Mirasbırakanın mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla gerçekte bağışlamak istediği taşınmazını tapuda satış gibi göstererek devretmesidir.
Bu davanın dayanağı nedir?
Yargıtay’ın 01.04.1974 tarihli ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararıdır.
Davayı kimler açabilir?
Saklı paylı olsun olmasın, miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar açabilir.
Dava açma süresi var mıdır?
Bu dava herhangi bir zamanaşımı veya hak düşürücü süreye tabi değildir.
Muvazaa nasıl ispat edilir?
Satış bedelinin gerçek değerle uyumsuzluğu, alıcının ödeme gücünün bulunmaması, mirasbırakanın satış için makul bir sebebinin olmaması ve tarafların yakınlığı gibi olgularla ispat edilir; tanık dahil her türlü delil kullanılabilir.
Murisinizin Taşınmazını Satış Gibi Göstererek Başkasına Devrettiğini mi Düşünüyorsunuz?
Muris muvazaasının ispatında satış bedeli, alıcının ekonomik gücü ve mirasbırakanın gerçek iradesi birlikte değerlendirilir; tapu kayıtlarınızla dosyanızı tetkik edelim.