Mirasın Reddi ve Borçlu Terekeler
Mirasçılar, mirasbırakanın borçlarından sorumlu olmamak için ölümü öğrendikleri tarihten itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurarak mirası reddedebilir; ölüm tarihinde borca batık olduğu açıkça belli veya resmen tespit edilmiş terekeler ise reddedilmiş sayılır.
Miras yalnızca mal ve haklardan oluşmaz; mirasbırakanın borçları da mirasçılara geçer. Türk hukukunda külli halefiyet ilkesi gereğince mirasçılar, mirasın açılmasıyla birlikte terekenin aktif ve pasifini bir bütün olarak kazanır ve mirasbırakanın borçlarından kişisel olarak sorumlu hâle gelir. Bu nedenle borçlu bir terekeyle karşılaşan mirasçıların, mirası reddetme hakkını zamanında kullanması hayati önem taşır.
Reddetme Hakkı
TMK m.605 uyarınca yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilir. TMK m.606 uyarınca ret süresi üç aydır. Bu süre, yasal mirasçılar için mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten, vasiyet edilen mirasçılar için ise mirasbırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Haklı sebeplerin varlığı hâlinde sulh hâkimi süreyi uzatabilir veya yeni bir süre verebilir.
Reddin Şekli
TMK m.609 uyarınca ret, sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır. Ret beyanının kayıtsız ve şartsız olması gerekir. Mahkeme, ret beyanını tutanağa geçirir ve bir kütüğe kaydeder. Mirası reddeden kişi, mirasbırakandan önce ölmüş gibi kabul edilir ve terekeden pay alamaz.
Hükmen Ret
TMK m.605/2 uyarınca ölüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Bu durumda mirasçının ayrıca ret beyanında bulunması gerekmez; ancak alacaklıların takibi karşısında terekenin borca batık olduğunun tespiti için dava açılması uygulamada sıkça başvurulan bir yoldur. Bu davada süre sınırı bulunmamaktadır.
Reddetme Hakkının Düşmesi
- Ret süresinin geçirilmesi,
- Terekeye ait işlemlerin olağan yönetimi dışında işlemler yapılması,
- Terekenin sahiplenilmesi, örneğin tereke mallarının satılması veya kullanılması,
- Tereke mallarının gizlenmesi veya kendisine mal edilmesi.
Bu nedenle borçlu olduğu düşünülen bir terekede, ret beyanından önce terekeye ait mallar üzerinde işlem yapılmamalıdır.
Alternatif Yollar
Terekenin borçlu olup olmadığı belirsizse, mirasçı TMK m.619 uyarınca resmî defter tutulmasını talep edebilir. Resmî defter sonucunda mirasçı, mirası reddetme, resmî deftere göre kabul etme veya resmî tasfiye isteme seçeneklerinden birini tercih edebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Mirası reddetme süresi nedir?
TMK m.606 uyarınca yasal mirasçılar için mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten itibaren üç aydır.
Mirasın reddi nasıl yapılır?
TMK m.609 uyarınca sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır ve red beyanının kayıtsız ve şartsız olması gerekir.
Borca batık tereke nedir?
Ölüm tarihinde mirasbırakanın borçlarının malvarlığını aştığı terekedir; TMK m.605/2 uyarınca ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır.
Mirası reddeden kişi miras payını kaybeder mi?
Evet. Reddeden mirasçı mirasbırakandan önce ölmüş gibi kabul edilir ve terekeden pay alamaz.
Mirasçı terekeye el atarsa ne olur?
TMK m.610 uyarınca süresi içinde terekeye ait işlemlerin olağan yönetimi dışında işlemler yapan, terekeyi sahiplenen veya tereke mallarını gizleyen mirasçı mirası reddedemez.
Mirasbırakanın Borçlarından Sorumlu Olmaktan mı Endişeleniyorsunuz?
Mirasın reddi için üç aylık süre kısadır ve terekeye el atma reddetme hakkını ortadan kaldırabilir; süre dolmadan durumunuzu birlikte değerlendirelim.