Sosyal Medyada Hakaret Delillerinin Tespiti
Silinme ihtimali yüksek sosyal medya paylaşımlarında ekran görüntüsünün yanında bağlantı adresi, tarih ve saat bilgisinin usulüne uygun tespiti soruşturmanın selameti bakımından belirleyicidir.
Sosyal medya, düşüncelerin özgürce ifade edildiği bir mecra olmanın yanında, en sık hakaret suçunun işlendiği ortamlardan biri hâline gelmiştir. Dijital ortamın sağladığı sözde anonimlik hissi, pek çok kişiyi gerçek hayatta kuramayacağı cümleleri rahatça sarf etmeye itmektedir. Bu dosyalarda mağdurun karşılaştığı en büyük güçlük ise ispattır; zira paylaşım saniyeler içinde silinebilir veya hesap kapatılabilir.
Delilin Kırılganlığı
Sosyal medya içerikleri, failin tek bir tıklamasıyla ortadan kaldırılabilir. Bu nedenle hakarete uğrayan kişinin yapması gereken ilk iş, delilleri usulüne uygun şekilde güvence altına almaktır. Uygulamada yalnızca ekran görüntüsü alınmasıyla yetinildiği görülmektedir. Oysa ekran görüntüsü, kolayca değiştirilebilir olması nedeniyle karşı tarafın itirazına açıktır.
Tespit Edilmesi Gereken Bilgiler
- Paylaşımın tam bağlantı adresi,
- Paylaşımın yapıldığı tarih ve saat,
- Paylaşımı yapan hesabın kullanıcı adı ve profil bağlantısı,
- Paylaşıma gelen yorumlar, beğeni ve paylaşım sayısı,
- Varsa aynı hesaptan yapılmış diğer paylaşımlar.
Bu bilgilerin ekran görüntüsüyle birlikte, adres çubuğu ve saat bilgisi görünecek biçimde kaydedilmesi gerekir. Mümkünse noter veya bilirkişi marifetiyle e-tespit yaptırılması, delilin ispat gücünü önemli ölçüde artırır.
Alenilik ve Cezanın Artırılması
Herkese açık bir hesaptan yapılan hakaret içerikli paylaşımlar, belirsiz sayıda kişi tarafından görülebildiğinden çoğu zaman aleni kabul edilmektedir. TCK m.125/4 uyarınca hakaretin alenen işlenmesi hâlinde ceza altıda bir oranında artırılır. Kapalı bir mesajlaşma grubunda veya doğrudan mesajla yapılan hakarette ise alenilik şartı somut olayın koşullarına göre ayrıca tartışılır.
Sahte Hesaplar
Failin sahte bir hesap kullanmış olması, suçun cezasız kalacağı anlamına gelmez. Cumhuriyet başsavcılıkları; IP kayıtları, hesaba bağlı telefon numarası ve e-posta adresleri ile platformlarla yapılan yazışmalar üzerinden failin gerçek kimliğine ulaşabilmektedir. Kimliğin gizlenmeye çalışılması, suç kastının belirginleştiği bir olgu olarak da değerlendirilebilir.
Sonuç
Sosyal medyada hakaret dosyalarında sonucu belirleyen husus, delillerin ilk anda doğru tespit edilmesidir. Altı aylık şikâyet süresi içinde, tespit edilmiş delillerle birlikte yapılacak bir başvuru, hem ceza yargılamasının hem de tazminat davasının sağlam bir zemine oturmasını sağlar.
Sıkça Sorulan Sorular
Ekran görüntüsü tek başına yeterli delil midir?
Çoğu zaman yeterli olmayabilir; paylaşımın bağlantı adresi, tarih ve saat bilgisi ile hesap bilgilerinin de kayıt altına alınması ispat gücünü artırır.
E-tespit nedir?
İnternet içeriğinin noter veya bilirkişi marifetiyle, bağlantı adresi ve zaman bilgisiyle birlikte resmî olarak tespit edilmesidir; silinme riskine karşı güçlü bir delil sağlar.
Paylaşım silinirse dava düşer mi?
Hayır. Suç paylaşımla tamamlanmıştır; önceden tespit edilmiş deliller ve platformdan istenecek kayıtlarla soruşturma sürdürülebilir.
Sosyal medyada hakaret alenen işlenmiş sayılır mı?
Herkese açık bir hesaptan yapılan paylaşım çoğu zaman aleni kabul edilir ve TCK m.125/4 uyarınca ceza altıda bir oranında artırılır.
Şikâyet süresi ne zaman başlar?
Mağdurun fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren altı ay içinde şikâyette bulunması gerekir.
Ceza davasının yanında tazminat istenebilir mi?
Evet. Kişilik haklarının ihlali nedeniyle hukuk mahkemesinde ayrıca manevi tazminat davası açılabilir.
Sosyal Medyada Hakarete mi Uğradınız?
Paylaşım silinmeden önce delillerin usulüne uygun tespiti ve altı aylık şikâyet süresi içinde başvuru yapılması gerekir; şikâyet ve tazminat sürecinizi birlikte yürütelim.