Karşılıklı Hakaret ve Haksız Tahrikin Cezaya Etkisi
TCK m.129 uyarınca karşılıklı hakaret ve haksız bir fiile tepki olarak işlenen hakaret hâlinde cezanın indirilmesi veya hiç ceza verilmemesi imkânı.
Hakaret dosyalarının önemli bir kısmında, olaylar tek taraflı bir saldırıdan ziyade karşılıklı bir tartışmanın ürünüdür. Taraflar birbirlerine ağır sözler sarf etmiş, sonrasında her ikisi de şikâyetçi olmuştur. Kanun koyucu bu tür durumlar için Türk Ceza Kanunu’nun 129. maddesinde özel bir düzenleme öngörmüştür.
Haksız Fiile Tepki Olarak Hakaret
TCK m.129/1 uyarınca hakaret suçunun haksız bir fiile tepki olarak işlenmesi hâlinde, verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceği gibi ceza vermekten de vazgeçilebilir. Bu hüküm, genel haksız tahrik müessesesinden farklı olarak hâkime cezayı tamamen kaldırma yetkisi tanımaktadır.
Haksız fiil kavramı geniştir. Fiziksel bir saldırı, önceden yapılmış bir hakaret, ağır bir haksızlık veya sürekli rahatsız etme gibi davranışlar bu kapsamda değerlendirilebilir.
Kasten Yaralamaya Karşılık Hakaret
TCK m.129/2, hakaret suçunun kasten yaralama suçuna tepki olarak işlenmesi hâlinde kişiye ceza verilmeyeceğini açıkça hükme bağlamıştır. Burada hâkime takdir yetkisi tanınmamıştır. Fiziksel saldırıya uğrayan kişinin o an sarf ettiği sözler nedeniyle cezalandırılması, kanun koyucu tarafından hakkaniyete aykırı görülmüştür.
Karşılıklı Hakaret
TCK m.129/3 ise hakaretin karşılıklı olarak işlenmesi hâlini düzenler. Bu durumda olayın mahiyetine göre taraflardan her biri veya sadece biri hakkında verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.
Mahkemenin bu takdirini kullanırken dikkate aldığı başlıca hususlar şunlardır:
- Tartışmayı kimin başlattığı,
- Sözlerin ağırlığı ve birbirine oranı,
- Hakaretlerin aynı olay içinde, zaman bakımından birbirine yakın sarf edilip edilmediği,
- Taraflar arasındaki önceki ilişki ve husumet.
Olay Kronolojisinin İspatı
Bu hükümlerden yararlanılabilmesi, olayın gelişiminin doğru ortaya konulmasına bağlıdır. Mesajlaşma kayıtları bu bakımdan çok değerlidir; zira yazışmalar, kimin önce hangi ifadeyi kullandığını tarih ve saatiyle gösterir. Yüz yüze yaşanan tartışmalarda ise tanık beyanları ve kamera kayıtları belirleyici olur. Savunmanın, karşı tarafın sözlerini de dosyaya eksiksiz kazandırması gerekir.
Sonuç
Karşılıklı bir tartışmada sarf edilen sözler nedeniyle yürütülen yargılamalarda, TCK m.129’un sağladığı imkânlar çoğu zaman göz ardı edilmektedir. Oysa olayın bütünüyle ortaya konulması, cezanın indirilmesini ve hatta hiç ceza verilmemesini sağlayabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Karşılıklı hakarette her iki taraf da cezalandırılır mı?
Mahkeme, olayın mahiyetine göre taraflardan birine veya her ikisine verilecek cezayı üçte birine kadar indirebileceği gibi ceza vermekten de vazgeçebilir.
Hakaret suçunda haksız tahrik nasıl uygulanır?
TCK m.129/1 uyarınca hakaret suçunun haksız bir fiile tepki olarak işlenmesi hâlinde ceza üçte birine kadar indirilebilir veya hiç ceza verilmeyebilir.
Kasten yaralamaya karşılık hakaret edilirse ne olur?
TCK m.129/2 uyarınca bu suçun kasten yaralama suçuna tepki olarak işlenmesi hâlinde kişiye ceza verilmez.
Önce hakaret eden kim olduğu nasıl ispatlanır?
Tanık beyanları, mesaj kayıtları, ses ve görüntü kayıtları ile olayın kronolojisi ortaya konularak ilk haksız fiilin kimden sadır olduğu tespit edilir.
Haksız tahrik genel hükmü de uygulanabilir mi?
Hakaret suçu bakımından özel hüküm olan TCK m.129 uygulanır; diğer suçlarda ise TCK m.29’daki genel haksız tahrik hükmü dörtte birden dörtte üçe kadar indirim öngörür.
Karşılıklı Bir Tartışma Ceza Dosyasına mı Dönüştü?
Karşılıklı hakaret ve haksız tahrik hâllerinde cezadan tamamen vazgeçilmesi dahi mümkündür; olayın gelişimini gösteren delillerin doğru sunulması için bizimle iletişime geçebilirsiniz.