Spor Kulübü Uyuşmazlıklarında Tahkim Şartı ve İş Mahkemesi

Spor kulüpleri ile çalışanları arasındaki uyuşmazlıklarda sıkça karşılaşılan bir mesele, federasyon düzenlemelerinde veya sözleşmelerde yer alan tahkim şartlarıdır. Kulüpler, bu şartlara dayanarak uyuşmazlığın mahkemede değil, federasyon bünyesindeki hakem kurullarında çözülmesi gerektiğini ileri sürmektedir. Yargıtay, bu itirazın sınırlarını açık biçimde belirlemiştir.

Yargıtay’ın Tespiti

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin 2016/16083 E., 2016/17467 K. sayılı kararında, antrenörün kulübe yönelttiği davada şu tespit yapılmıştır:

“Davacının bağlı bulunduğu federasyonun yönetmelik veya genelgelerinde özel hakem veya tahkim şartının öngörülmesi iş mahkemesinin görevini ortadan kaldırmayacaktır. Uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözümlenmesi gerektiği itirazı ilk itiraz olarak düzenlenmiştir. Davacı tarafından imzalanan sözleşmede düzenlenen tahkim şartının ilk itiraz olarak da ileri sürülmemiş olması karşısında davanın bu sebeple usulden reddedilme imkanı bulunmamaktadır.”

İki Önemli Sonuç

Bu ilamda iki nokta önem taşımaktadır. Birincisi, federasyon düzenlemelerindeki tahkim hükümlerinin iş mahkemesinin kanundan doğan görevini ortadan kaldıramayacağıdır. Zira görev, kamu düzenine ilişkin olup idari düzenlemelerle değiştirilemez.

İkincisi, sözleşmede tahkim şartı bulunsa dahi bu şartın bir ilk itiraz olduğu ve ilk itiraz olarak süresinde ileri sürülmemesi hâlinde dikkate alınmayacağıdır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 116. maddesi uyarınca tahkim itirazı ilk itirazlar arasında sayılmıştır ve cevap dilekçesiyle birlikte ileri sürülmesi gerekir.

Davacı Bakımından

Kulübüyle uyuşmazlık yaşayan antrenör veya teknik kadro mensubu, sözleşmesinde veya federasyon düzenlemelerinde tahkim şartı bulunduğu gerekçesiyle hak arama yolunun kapandığını düşünmemelidir. İş mahkemesinde açılacak davada, davalı kulüp tahkim itirazını süresinde ileri sürmezse dava esastan görülecektir.

Davalı Kulüp Bakımından

Kulüpler açısından ise tahkim şartına dayanmak isteniyorsa, bu itirazın cevap dilekçesiyle birlikte ve açıkça ileri sürülmesi zorunludur. Aksi hâlde tahkim şartı fiilen hükümsüz kalır. Ne var ki federasyon düzenlemelerine dayanan tahkim itirazlarının, iş mahkemesinin görevini ortadan kaldırmayacağı yönündeki tespit karşısında, bu itirazın sonuç doğurup doğurmayacağı ayrıca tartışmalıdır.

Netice

İlgili içtihat, antrenörlerin yaşayabileceği iş uyuşmazlıklarında izlenmesi gereken yolu göstermesi açısından oldukça önemlidir. Görevli mahkemenin doğru tespiti ve usul itirazlarının zamanında değerlendirilmesi, davanın esasına ilişkin tartışmaya geçilebilmesinin ön şartıdır.