İşçi Alacaklarında Zamanaşımı ve Faiz
Kıdem ve ihbar tazminatı, fazla çalışma, yıllık izin ve ücret alacakları beş yıllık zamanaşımına tabidir; kıdem tazminatına en yüksek mevduat faizi, diğer alacaklara ise kural olarak yasal faiz uygulanır.
İşçilik alacakları, iş sözleşmesinin devamı süresince veya sona ermesiyle birlikte doğan ve işçinin emeğinin karşılığını oluşturan alacaklardır. Bu alacakların talep edilmesi, belirli sürelerle sınırlandırılmıştır. Zamanaşımı süresinin geçirilmesi, işçinin haklı olduğu alacaklarını talep etme imkânını ortadan kaldırabilir. Ayrıca alacaklara uygulanacak faiz türü, alacağın toplam miktarını önemli ölçüde etkiler.
Zamanaşımı Süresi
4857 sayılı Kanun’a 7036 sayılı Kanun ile eklenen ek m.3 uyarınca kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötüniyet tazminatı, kullanılmayan yıllık izin ücreti ve ücret alacakları beş yıllık zamanaşımına tabidir. Fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri de ücret niteliğinde olduğundan beş yıllık zamanaşımına tabidir. İşe iade davasında ise farklı ve çok daha kısa hak düşürücü süreler uygulanır.
Zamanaşımının Başlangıcı
- Kıdem, ihbar ve kötüniyet tazminatlarında iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten,
- Yıllık izin ücretinde iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten,
- Ücret ve fazla çalışma alacaklarında her bir alacağın muaccel olduğu, yani ödenmesi gereken tarihten başlar.
Bu nedenle uzun süre çalışan bir işçinin, sözleşme sona erdiğinde beş yıldan eski fazla çalışma alacakları zamanaşımına uğramış olabilir.
Faiz
1475 sayılı Kanun m.14 uyarınca kıdem tazminatının ödenmesinde gecikme hâlinde, gecikilen süre için mevduata uygulanan en yüksek faiz uygulanır ve bu faiz fesih tarihinden itibaren işler. Diğer işçilik alacaklarına ise kural olarak temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz uygulanır. Temerrüt, işverene ihtarname gönderilmesiyle veya dava ya da arabuluculuk başvurusu tarihinde gerçekleşebilir.
Arabuluculuğun Etkisi
7036 sayılı Kanun uyarınca arabulucuya başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez. Ancak zamanaşımının dolmasına çok kısa süre kala yapılan başvurularda, son tutanaktan sonra kalan sürenin dikkatle takip edilmesi gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
İşçi alacaklarında zamanaşımı süresi nedir?
4857 sayılı Kanun ek m.3 uyarınca kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötüniyet tazminatı, yıllık izin ücreti ve ücret alacakları beş yıllık zamanaşımına tabidir.
Zamanaşımı ne zaman başlar?
Kıdem, ihbar ve yıllık izin alacaklarında iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten; ücret ve fazla çalışma alacaklarında ise her bir alacağın muaccel olduğu tarihten başlar.
Kıdem tazminatına hangi faiz uygulanır?
1475 sayılı Kanun m.14 uyarınca fesih tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz uygulanır.
Diğer işçilik alacaklarına hangi faiz uygulanır?
Kural olarak temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz uygulanır; ancak alacağın niteliğine göre farklı faiz türleri de söz konusu olabilir.
Arabuluculuk zamanaşımını etkiler mi?
Evet. Arabulucuya başvuru tarihinden son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur.
İşçilik Alacaklarınızın Zamanaşımına Uğramasından mı Endişeleniyorsunuz?
Zamanaşımı süresi alacak türüne göre farklı tarihlerde başlar ve arabuluculuk süreci sürenin işleyişini etkiler; alacaklarınızı birlikte hesaplayarak süreci başlatalım.