Taksirle Öldürme Suçu ve Bilinçli Taksir
Taksirle bir insanın ölümüne neden olan kişi TCK m.85 uyarınca cezalandırılır; neticeyi öngörmesine rağmen istemeyerek hareket eden failin durumunda bilinçli taksir nedeniyle ceza artırılır.
Trafik kazaları, iş kazaları ve tıbbi müdahaleler gibi olaylarda meydana gelen ölümler, çoğu zaman taksirle öldürme suçu kapsamında değerlendirilir. Bu suçta fail ölümü istememiş, ancak dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak ölüme neden olmuştur. Taksirin derecesi ve kusurun ağırlığı, verilecek cezayı doğrudan belirler.
Kanuni Düzenleme
TCK m.85/1 uyarınca taksirle bir insanın ölümüne neden olan kişi iki yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Fiil birden fazla insanın ölümüne ya da bir veya birden fazla kişinin ölümü ile birlikte bir veya birden fazla kişinin yaralanmasına neden olmuşsa, kişi iki yıldan on beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Taksirin Tanımı
TCK m.22/2 uyarınca taksir, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla bir davranışın suçun kanuni tanımında belirtilen neticesi öngörülmeyerek gerçekleştirilmesidir. Taksirli suçlarda ceza, failin kusuruna göre belirlenir. Birden fazla kişinin taksirle işlediği suçlarda ise herkes kendi kusurundan dolayı sorumlu olur ve her failin cezası kusuruna göre ayrı ayrı belirlenir.
Bilinçli Taksir
TCK m.22/3 uyarınca kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın neticenin meydana gelmesi hâlinde bilinçli taksir vardır; bu hâlde taksirli suça ilişkin ceza üçte birden yarısına kadar artırılır. Örneğin aşırı hızla ve alkollü olarak araç kullanan, bir kaza yapabileceğini öngörmesine rağmen yapmayacağına güvenen sürücünün durumu bu kapsamda değerlendirilebilir.
Olası Kast ile Ayrımı
Bilinçli taksir ile olası kast arasındaki ayrım, uygulamada en çok tartışılan konulardan biridir. Her iki hâlde de fail neticeyi öngörmektedir. Ancak bilinçli taksirde fail neticenin gerçekleşmeyeceğine güvenir; olası kastta ise neticeyi öngörüp “olursa olsun” diyerek kabullenir. Olası kast hâlinde kasten öldürme hükümleri indirimli olarak uygulanacağından, cezalar arasındaki fark çok büyüktür.
Kusur Oranının Belirlenmesi
Taksirli ölüm dosyalarında kusur oranı çoğu zaman bilirkişi raporlarıyla belirlenir. Trafik kazalarında trafik uzmanı, iş kazalarında iş güvenliği uzmanı, tıbbi müdahalelerde ise Adli Tıp Kurumu raporları belirleyicidir. Bu raporların güven ilkesi, olayın oluş şekli ve tarafların kusurları bakımından eksiksiz olup olmadığı mutlaka denetlenmelidir.
Failin Kendisinin Mağdur Olması
TCK m.22/6 uyarınca taksirli hareket sonucu neden olunan netice, münhasıran failin kişisel ve ailevi durumu bakımından cezanın artık gereksiz kılacak derecede mağdur olmasına yol açmışsa ceza verilmez. Örneğin kendi kusuruyla kaza yapan ve bu kazada çocuğunu kaybeden ebeveyn bakımından bu hüküm uygulanabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Taksirle öldürmenin cezası nedir?
TCK m.85/1 uyarınca iki yıldan altı yıla kadar hapis cezasıdır.
Birden fazla kişinin ölümü hâlinde ceza nedir?
TCK m.85/2 uyarınca fiil birden fazla insanın ölümüne ya da bir veya birden fazla kişinin ölümü ile birlikte bir veya birden fazla kişinin yaralanmasına neden olmuşsa iki yıldan on beş yıla kadar hapis cezası verilir.
Bilinçli taksir nedir?
TCK m.22/3 uyarınca kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın neticenin meydana gelmesidir; bu hâlde ceza üçte birden yarısına kadar artırılır.
Bilinçli taksir ile olası kast arasındaki fark nedir?
Bilinçli taksirde fail neticeyi öngörmekle birlikte gerçekleşmeyeceğine güvenir; olası kastta ise neticeyi öngörüp kabullenerek hareket eder.
Failin kendisi de zarar görmüşse ne olur?
TCK m.22/6 uyarınca taksirli hareket sonucu neden olunan netice münhasıran failin kişisel ve ailevi durumu bakımından cezanın artık gereksiz kılacak derecede mağdur olmasına yol açmışsa ceza verilmez, bilinçli taksirde ise ceza yarıdan altıda bire kadar indirilebilir.
Bir Kaza Sonucu Ölüm Nedeniyle Soruşturma mı Yürütülüyor?
Taksirli ölüm dosyalarında kusur oranı ve bilinçli taksir değerlendirmesi cezayı doğrudan belirler; bilirkişi raporlarının ve olay delillerinin tetkiki için bize ulaşın.