Ekran Görüntüsü Almak ile Paylaşmak Arasındaki Hukuki Fark

Mesajlaşma uygulamalarında bir yazışmanın ekran görüntüsünü almak birkaç saniyelik bir işlemdir. Teknik bakımdan bu kadar kolay olan bir davranışın hukuken de serbest olduğu zannedilmektedir. Oysa ceza hukuku bakımından belirleyici olan, ekran görüntüsünün alınması değil, alınan görüntünün akıbetidir.

Görüntü Almak Kural Olarak Suç Değildir

Kişinin kendisine gönderilmiş bir yazışmanın görüntüsünü kendi cihazında saklaması, kural olarak suç teşkil etmez. Zira yazışmanın tarafı, içeriğe hukuka uygun biçimde vâkıf olmuştur. Uygulamada tehdit, şantaj veya hakaret mağdurlarına ilk tavsiye edilen husus da bu yazışmaların görüntülerini alarak muhafaza etmeleridir.

Buna karşılık bir başkasının telefonuna rızası dışında erişilerek onun yazışmalarının görüntüsünün alınması, başlı başına haberleşmenin gizliliğini ihlal suçunu oluşturabilir. Bu hâlde görüntünün paylaşılıp paylaşılmadığına bakılmaksızın cezai sorumluluk doğar.

Sorun Paylaşımla Başlar

Hukuki değerlendirme, görüntünün üçüncü kişilere ulaştırılmasıyla birlikte değişir. Türk Ceza Kanunu’nun 132. maddesi, kendisiyle yapılan haberleşmelerin içeriğini diğer tarafın rızası olmaksızın hukuka aykırı olarak alenen ifşa eden kişiyi cezalandırmaktadır. Bir yazışmanın tarafı olmak, onu dilediği kişiye yayma yetkisi vermez.

Paylaşımın değerlendirilmesinde şu hususlar birlikte nazara alınır:

• Görüntüsü alınan içeriğin niteliği ve mahremiyet derecesi,
• Paylaşımın amacı; hakkın korunması mı, teşhir mi,
• İçeriğin kimlere ve kaç kişiye ulaştırıldığı,
• İlgili kişinin açık veya örtülü bir rızasının bulunup bulunmadığı.

“Kendimi Haklı Göstermek İstedim” Savunması

Tartışma sırasında yapılan yazışmaların, tarafın kendi haklılığını ortaya koymak maksadıyla arkadaş çevresine gönderilmesi sık rastlanan bir durumdur. Ne var ki haklı çıkma arzusu, hukuka uygunluk sebebi değildir. Kişinin bir hakkını koruması için başvuracağı yol yetkili mercilerdir; kamuoyu önünde teşhir bu korumanın dışında kalır.

Görüntüdeki Kişisel Veriler

Ekran görüntüsü çoğu zaman yazışmanın ötesinde bilgiler de ihtiva eder: telefon numarası, profil fotoğrafı, konum, banka hesap bilgisi. Bu bilgilerin hukuka aykırı olarak başkalarına verilmesi veya yayılması TCK m.136 kapsamında iki yıldan dört yıla kadar hapis cezasını gerektiren ayrı bir suçtur ve şikâyete tabi değildir. Bu nedenle tek bir ekran görüntüsü birden fazla suçun konusunu teşkil edebilir.

Sonuç

Ekran görüntüsü almak ile paylaşmak arasındaki fark, hukuka uygun bir delil muhafazası ile cezai sorumluluk arasındaki farktır. Elde edilen görüntülerin yalnızca hakkın korunması amacıyla ve yetkili makamlar nezdinde kullanılması, en güvenli yoldur.