Zimmet Suçu ve Kullanma Zimmeti
Görevi nedeniyle zilyetliği kendisine devredilmiş malı zimmetine geçiren kamu görevlisi TCK m.247 uyarınca beş yıldan on iki yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır; malın geçici kullanılıp iade edilmesi hâlinde ceza indirilir.
Kamu idaresinin güvenilirliğine ve işleyişine karşı suçlar, devlet ile vatandaş arasındaki güven ilişkisinin ceza hukuku aracılığıyla korunmasını sağlar. Bu suç grubunda korunan hukuki değer, kamu hizmetinin dürüstlük, tarafsızlık ve düzen içinde yürütülmesine duyulan toplumsal güvendir. Bu suçların en ağır yaptırımlılarından biri zimmettir.
Kanuni Düzenleme
TCK m.247/1 uyarınca görevi nedeniyle zilyetliği kendisine devredilmiş olan veya koruma ve gözetimiyle yükümlü olduğu malı kendisinin veya başkasının zimmetine geçiren kamu görevlisi beş yıldan on iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Suçun faili yalnızca kamu görevlisi olabilir; bu yönüyle zimmet özgü bir suçtur.
Nitelikli Zimmet
TCK m.247/2 uyarınca suçun, zimmetin açığa çıkmamasını sağlamaya yönelik hileli davranışlarla işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında artırılır. Sahte belge düzenlenmesi, kayıtların tahrif edilmesi veya kasa sayımının manipüle edilmesi bu kapsamda değerlendirilir.
Kullanma Zimmeti
TCK m.247/3 uyarınca zimmet suçunun, malın geçici bir süre kullanılıp iade edilmek üzere işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında indirilir. Örneğin kamu kurumuna ait bir aracın kısa süreliğine özel işlerde kullanılıp iade edilmesi bu kapsamda değerlendirilebilir. Kullanma zimmeti ile tam zimmet arasındaki ayrım, failin malı iade etme iradesine ve bu iradenin dış dünyaya yansımasına göre yapılır.
Etkin Pişmanlık
TCK m.248 uyarınca zimmet suçundan dolayı soruşturma başlamadan önce, zimmete geçirilen malın aynen iade edilmesi veya uğranılan zararın tamamen tazmin edilmesi hâlinde ceza üçte ikisine kadar indirilir. Kovuşturma başlamadan önce gönüllü olarak zararın giderilmesi hâlinde ceza yarısına, hüküm verilmeden önce giderilmesi hâlinde ise üçte birine kadar indirilir.
Soruşturma Usulü
Zimmet suçu, 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu kapsamında olduğundan, 4483 sayılı Kanun uyarınca soruşturma izni aranmaz. Cumhuriyet savcısı doğrudan soruşturma yürütür. Bu nedenle zimmet isnadıyla karşılaşan kamu görevlisi bakımından soruşturma süreci, izin aşaması bulunmaksızın doğrudan başlar.
Savunma Bakımından
- Malın zilyetliğinin görevi nedeniyle şüpheliye devredilip devredilmediği,
- Eksikliğin zimmetten mi yoksa kayıt hatasından mı kaynaklandığı,
- Kullanma zimmeti koşullarının bulunup bulunmadığı,
- Zararın giderilmesi yoluyla etkin pişmanlık imkânı,
- Mali müşavir bilirkişi raporunun kayıtları eksiksiz inceleyip incelemediği tartışılmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Zimmet suçunun cezası nedir?
TCK m.247/1 uyarınca beş yıldan on iki yıla kadar hapis cezasıdır.
Nitelikli zimmet nedir?
Suçun, zimmetin açığa çıkmamasını sağlamaya yönelik hileli davranışlarla işlenmesi hâlidir; bu durumda ceza yarı oranında artırılır.
Kullanma zimmeti nedir?
Malın geçici bir süre kullanıldıktan sonra iade edilmek üzere alınmasıdır; bu hâlde TCK m.247/3 uyarınca ceza yarı oranında indirilir.
Zimmet suçunda etkin pişmanlık var mıdır?
Evet. TCK m.248 uyarınca soruşturma başlamadan önce zararın aynen iade veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi hâlinde ceza üçte ikisine kadar indirilir.
Zimmet suçu soruşturma iznine tabi midir?
Hayır. Zimmet 3628 sayılı Kanun kapsamında olduğundan 4483 sayılı Kanun uyarınca soruşturma izni aranmaz.
Hakkınızda Zimmet İsnadıyla Soruşturma mı Başlatıldı?
Zimmet suçunda malın zilyetliğinin nasıl devredildiği, kullanma zimmeti ve etkin pişmanlık imkânları cezayı doğrudan etkiler; savunmanızı ilk aşamadan birlikte kuralım.