4483 Sayılı Kanun Kapsamında Soruşturma İzni
Kamu görevlilerinin görevleri sebebiyle işledikleri suçlarda soruşturma yapılabilmesi için yetkili mercinin izni gerekir; izin verilmemesi kararına karşı on gün içinde itiraz edilebilir.
Kamu görevlileri hakkında ceza soruşturması yürütülmesi, özel bir usule tabidir. 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun, kamu görevlilerinin görevleri sırasında işlediği iddia edilen suçlara ilişkin olarak, adli makamların soruşturma başlatabilmesi için ilgili idari makamdan öncelikle bir soruşturma izni alınmasını zorunlu kılmıştır. Bu düzenleme, kamu hizmetlerinin aksamadan yürütülmesi ve kamu görevlilerinin asılsız isnatlarla işlevsiz kalmasının önlenmesi amacına hizmet etmektedir.
Kanunun Kapsamı
4483 sayılı Kanun’un 1. maddesi uyarınca bu Kanun, Devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürüttükleri kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevleri ifa eden memurlar ve diğer kamu görevlilerinin görevleri sebebiyle işledikleri suçlar hakkında uygulanır. Kişisel suçlar, örneğin kamu görevlisinin özel hayatında işlediği bir yaralama, bu kapsamda değildir.
Süreç
Cumhuriyet başsavcılığı, kamu görevlisi hakkında bir ihbar veya şikâyet aldığında, suçun görev sebebiyle işlendiği kanaatindeyse evrakı yetkili mercie gönderir. Yetkili merci, bir ön inceleme yaptırarak soruşturma izni verilip verilmeyeceğine karar verir. Ön inceleme sırasında kamu görevlisinin ifadesi alınır ve deliller toplanır. Karar, kanunda öngörülen süre içinde verilir; bu süre zorunlu hâllerde uzatılabilir.
Kararın Niteliği
Soruşturma izni verilmesi veya verilmemesi süreci, idare hukuku ile ceza hukuku arasında köprü kuran karma bir yapıya sahiptir. İzin verilmemesi kararı idari bir işlem niteliğindedir ve bu işleme karşı itiraz yoluna başvurulabilmektedir. İzin verilmesi hâlinde ise Cumhuriyet savcısı genel hükümlere göre soruşturmaya devam eder.
İtiraz Yolu
4483 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca soruşturma izni verilmesine veya verilmemesine ilişkin kararlara karşı, kamu görevlisi veya Cumhuriyet başsavcılığı ile şikâyetçi, kararın tebliğinden itibaren on gün içinde itiraz edebilir. İtiraz mercii, kararı veren makama göre Danıştay ilgili dairesi veya bölge idare mahkemesidir. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir.
Uygulamaya Dönük Değerlendirme
- Şikâyetçi bakımından, ön inceleme raporunun eksik olup olmadığı itirazda mutlaka tartışılmalıdır.
- Kamu görevlisi bakımından, ön inceleme aşamasında verilen ifade sonraki soruşturmada da önem taşıdığından avukat desteğiyle hazırlanmalıdır.
- İzin beklenirken dava zamanaşımı durduğundan, sürecin uzaması zamanaşımı sonucunu doğurmaz.
Sıkça Sorulan Sorular
4483 sayılı Kanun hangi suçlara uygulanır?
Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin görevleri sebebiyle işledikleri suçlara uygulanır.
Soruşturma iznini kim verir?
Kamu görevlisinin statüsüne göre kanunda belirtilen yetkili merci, örneğin kaymakam, vali veya ilgili bakan tarafından verilir.
İzin süreci ne kadar sürer?
Yetkili merci ön inceleme sonucunda kanunda öngörülen süre içinde karar verir; bu süre gerektiğinde bir kez uzatılabilir.
İzin verilmemesi kararına itiraz edilebilir mi?
Evet. 4483 sayılı Kanun m.9 uyarınca kararın tebliğinden itibaren on gün içinde Danıştay’a veya bölge idare mahkemesine itiraz edilebilir.
İzin beklenirken zamanaşımı işler mi?
TCK m.67/1 uyarınca soruşturmanın izne bağlı olduğu hâllerde izin alınıncaya kadar dava zamanaşımı durur.
Bir Kamu Görevlisi Hakkındaki Şikâyetiniz İzin Aşamasında mı Kaldı?
Soruşturma izni verilmemesi kararlarına karşı itiraz süresi kısadır; kamu görevlisi veya şikâyetçi olarak izin sürecinin takibi ve itiraz için bize ulaşın.