Çocuğun Malvarlığının Korunması
Ana ve baba çocuğun mallarını velayet süresince yönetir; ancak bu mallar çocuğun yararına kullanılmalı, belirli önemli işlemler için hâkim izni alınmalı ve tehlike hâlinde TMK m.360 uyarınca koruma önlemleri alınabilir.
Çocuğun malvarlığı haklarının korunmasına ilişkin hukuki işlemler, velayet müessesesinin yalnızca bakım ve gözetimden ibaret olmadığını, aynı zamanda çocuğun ekonomik geleceğinin güvence altına alınmasını da kapsadığını göstermektedir. Çocuğa mirasla intikal eden mallar, ödenen tazminatlar veya bağışlanan değerler, ebeveynlerin yönetimine bırakılmakla birlikte, kanun koyucu bu yönetimi çocuğun yararıyla sınırlandırmıştır.
Yönetim Hakkı
TMK m.352 uyarınca ana ve baba, velayet devam ettiği sürece çocuğun mallarını yönetme hakkına sahip ve yükümlüdür. TMK m.354 uyarınca çocuğun malvarlığının gelirleri, çocuğun bakım, eğitim ve yetiştirilmesi için kullanılabilir; hakkaniyete uygun olduğu ölçüde ev ihtiyaçları için de harcanabilir. Ancak malların aslı çocuğa aittir ve ebeveynler bu malları kendi borçları için kullanamaz.
Çocuğun Serbest Malları
- Çocuğa yönetimi ana ve babaya ait olmamak kaydıyla bırakılan mallar,
- Çocuğun kendi emeğiyle kazandığı gelirler,
- Meslek veya sanat icrası için ana ve babası tarafından çocuğa verilen mallar.
Bu mallar üzerinde ebeveynlerin yönetim hakkı sınırlıdır.
Koruma Önlemleri
TMK m.360 uyarınca ana ve babanın özenli yönetimi yeterli olmaz veya çocuğun malları tehlikeye düşerse hâkim, çocuğun mallarının korunması için uygun önlemleri alır. Hâkim, ebeveynlere talimat verebilir, periyodik hesap ve rapor isteyebilir veya malların güvenceye bağlanmasını emredebilir. Tehlikenin ağır olması hâlinde TMK m.361 uyarınca yönetim kayyıma bırakılabilir.
Menfaat Çatışması
Ebeveyn ile çocuk arasında menfaat çatışması bulunan işlemlerde, örneğin çocuk ile ebeveynin birlikte mirasçı olduğu bir terekenin paylaşımında, çocuğu temsil etmek üzere kayyım atanması gerekir. Bu kural, çocuğun haklarının ebeveynin kişisel menfaatine feda edilmesini önler.
Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar
Özellikle bir ebeveynin ölümü sonrasında çocuğa kalan miras payının veya ödenen tazminatların sağ kalan ebeveyn ya da velayet sahibi tarafından çocuğun yararına aykırı şekilde kullanılması sık karşılaşılan bir sorundur. Bu durumda diğer ebeveyn veya yakınlar, sulh hukuk mahkemesine başvurarak koruma önlemleri alınmasını talep edebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Çocuğun mallarını kim yönetir?
TMK m.352 uyarınca ana ve baba velayet süresince çocuğun mallarını yönetme hakkına sahiptir ve bu yükümlülüğü taşır.
Ebeveyn çocuğun mallarının gelirini kullanabilir mi?
TMK m.354 uyarınca ana ve baba çocuğun malvarlığının gelirlerini çocuğun bakım, eğitim ve yetiştirilmesi için kullanabilir.
Çocuğun malları hangi durumlarda koruma altına alınır?
TMK m.360 uyarınca ana ve babanın özenli yönetimi yeterli olmaz veya mallar tehlikeye düşerse hâkim çocuğun mallarının korunması için uygun önlemleri alır.
Çocuğun taşınmazı satılabilir mi?
Çocuğun önemli malvarlığı işlemleri için sulh hukuk mahkemesinden izin alınması gerekebilir ve izin ancak çocuğun yararına olması hâlinde verilir.
Ebeveyn ile çocuk arasında menfaat çatışması varsa ne olur?
Bu durumda çocuğu temsil etmek üzere kayyım atanması gerekir.
Çocuğunuzun Mirası veya Malları Tehlikede mi?
Çocuğa kalan miras veya tazminatın korunması ve yönetimi için hâkim izni ve koruma önlemleri gerekebilir; durumunuzu birlikte değerlendirelim.