Aval ve Kambiyo Senetlerinde Kefalet
Aval, kambiyo senedi bedelinin ödenmesini senet üzerinde imza atarak garanti eden kişinin taahhüdüdür; avalist kimin için aval verdiyse onun gibi sorumludur ve adi kefaletten farklı olarak eş rızası ve azami miktar gibi şekil şartları aranmaz.
Kambiyo senetleri, ticari hayatta ödeme ve kredi aracı olarak yaygın şekilde kullanılır. Bu senetlerin güvenilirliğini artırmak amacıyla alacaklılar, çoğu zaman senet bedelinin ödenmesinin üçüncü bir kişi tarafından garanti edilmesini ister. Kambiyo hukukunda bu garanti, aval olarak adlandırılır. Aval, adi kefaletten farklı kurallara tabi olan ve kambiyo hukukuna özgü bir kurumdur.
Avalin Tanımı ve Şekli
TTK m.700 uyarınca poliçe bedelinin ödenmesi, tamamen veya kısmen aval ile teminat altına alınabilir. Bu hüküm bono ve çek bakımından da uygulanır. TTK m.701 uyarınca aval, senet veya alonj üzerine yazılır ve aval veren tarafından imzalanır. Senedin ön yüzüne atılan imza, düzenleyenin veya muhatabın imzası olmadıkça aval sayılır. Ayrıca aval veren için kim olduğu belirtilmelidir; belirtilmemişse bono bakımından düzenleyen hesabına verilmiş sayılır.
Avalistin Sorumluluğu
TTK m.702 uyarınca aval veren, kimin için taahhüt altına girmişse aynen onun gibi sorumludur. Örneğin bono düzenleyeni için aval veren kişi, bono düzenleyeni gibi asıl borçlu sıfatıyla sorumlu olur. Aval verenin taahhüdü, teminat altına aldığı borç şekil noksanlığı dışında herhangi bir sebeple batıl olsa bile geçerlidir.
Adi Kefaletten Farkları
- Aval yalnızca kambiyo senetleri üzerinde verilebilir,
- Avalde azami sorumluluk miktarının el yazısıyla yazılması gibi kefalete özgü şekil şartları aranmaz,
- Yargıtay uygulamasında avalde TBK m.584’teki eş rızası şartı aranmamaktadır,
- Avalist, asıl borçlunun def’ilerini kural olarak ileri süremez; kambiyo hukukunun soyutluk ilkesi uygulanır.
Uygulamada Dikkat Edilecekler
Aval verilmesi, adi kefalete göre çok daha ağır sonuçlar doğurabilir. Zira avalist, asıl borçlu gibi doğrudan takip edilebilir ve kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takibe maruz kalabilir. Bu nedenle bir senede aval vermeden önce sorumluluğun kapsamı dikkatle değerlendirilmelidir. Avalist hakkında başlatılan takiplerde ise senedin kambiyo senedi vasfını taşıyıp taşımadığı ve avalin şekil şartlarına uygun verilip verilmediği denetlenmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Aval nedir?
TTK m.700 uyarınca poliçe, bono veya çek bedelinin ödenmesinin senet üzerinde imza atarak garanti edilmesidir.
Aval nasıl verilir?
TTK m.701 uyarınca aval senet veya alonj üzerine yazılır ve aval veren tarafından imzalanır; senedin ön yüzüne atılan imza, düzenleyen veya muhatap imzası değilse aval sayılır.
Avalistin sorumluluğu nasıldır?
TTK m.702 uyarınca avalist, kimin için taahhüt altına girmişse aynen onun gibi sorumludur.
Aval için eş rızası gerekir mi?
Yargıtay uygulamasında aval kambiyo hukukuna özgü bir kurum olduğundan TBK m.584’teki eş rızası şartı aranmamaktadır.
Aval kimin lehine verildiği belirtilmezse ne olur?
TTK m.701 uyarınca kimin hesabına verildiği gösterilmemişse bono bakımından düzenleyen hesabına verilmiş sayılır.
Bir Senede Aval Verdiğiniz İçin Takiple mi Karşılaştınız?
Avalin geçerliliği, kimin lehine verildiği ve senedin kambiyo senedi niteliği sorumluluğunuzu belirler; senet ve takip dosyanızı birlikte inceleyelim.