Bononun Zorunlu Unsurları
Bononun kambiyo senedi niteliği taşıyabilmesi için TTK m.776’da sayılan bono kaydı, kayıtsız şartsız ödeme vaadi, vade, ödeme yeri, lehtar, düzenleme tarihi ve yeri ile düzenleyenin imzası gibi unsurları içermesi gerekir; bu unsurlardan birinin eksikliği senedi bono olmaktan çıkarır.
Bono, ticari hayatta en yaygın kullanılan kambiyo senetlerinden biridir. Halk arasında senet olarak bilinen bono, düzenleyenin belirli bir bedeli belirli bir vadede lehtara ödemeyi kayıtsız şartsız vaat ettiği bir kıymetli evraktır. Bononun kambiyo senedi olarak hüküm doğurabilmesi ve kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takibe konu olabilmesi için kanunda sayılan zorunlu unsurları taşıması gerekir.
Zorunlu Unsurlar
TTK m.776 uyarınca bono şu unsurları içerir:
- Senet metninde ve senedin düzenlenmesinde kullanılan dilde bono veya emre yazılı senet kelimesi,
- Kayıtsız ve şartsız belirli bir bedeli ödeme vaadi,
- Vade,
- Ödeme yeri,
- Kime veya kimin emrine ödenecekse onun adı,
- Bononun düzenlendiği gün ve yer,
- Senedi düzenleyenin imzası.
Eksiklik Hâli
TTK m.777 uyarınca yukarıda sayılan unsurlardan birini içermeyen senet, kanunda öngörülen istisnalar dışında bono sayılmaz. Bu istisnalar şunlardır: vadesi gösterilmemiş bono görüldüğünde ödenecek bono olarak kabul edilir; özel bir kayıt bulunmadıkça düzenlenme yeri ödeme yeri ve aynı zamanda düzenleyenin yerleşim yeri sayılır; düzenlendiği yer gösterilmemiş bono, düzenleyenin adı yanında gösterilen yerde düzenlenmiş sayılır.
Uygulamada Sık Rastlanan Eksiklikler
Uygulamada en sık karşılaşılan eksiklikler, düzenleme tarihinin yazılmaması, düzenleme tarihinin vadeden sonraki bir tarih olarak yazılması, lehtarın adının gösterilmemesi ve bedelin rakam ile yazı arasında çelişkili olmasıdır. Bedelin yazı ve rakamla farklı gösterilmesi hâlinde TTK m.680 uyarınca yazıyla gösterilen bedel geçerli olur.
Takip Bakımından Önemi
Zorunlu unsurlardan birinin eksik olması hâlinde senet kambiyo senedi vasfını kaybeder ve kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takibe konu olamaz. Borçlu, bu durumu İİK m.170/a uyarınca icra mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürebilir ve takibin iptalini isteyebilir. Ancak senet, adi senet olarak alacağın varlığının ispatında delil olarak kullanılabilir ve genel haciz yoluyla takibe konu edilebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Bononun zorunlu unsurları nelerdir?
TTK m.776 uyarınca bono kaydı, kayıtsız şartsız belirli bir bedeli ödeme vaadi, vade, ödeme yeri, lehtarın adı, düzenleme tarihi ve yeri ile düzenleyenin imzasıdır.
Unsurlardan biri eksikse ne olur?
TTK m.777 uyarınca kanunda öngörülen istisnalar dışında senet bono sayılmaz.
Vadesi yazılmayan bono geçerli midir?
TTK m.777 uyarınca vadesi gösterilmemiş bono görüldüğünde ödenecek bono olarak kabul edilir.
Ödeme yeri yazılmamışsa ne olur?
Düzenleme yeri ödeme yeri ve aynı zamanda düzenleyenin yerleşim yeri sayılır.
Bono niteliği taşımayan senet ne işe yarar?
Kambiyo senedi niteliğini yitiren senet adi senet olarak delil niteliği taşıyabilir; ancak kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takibe konu olamaz.
Hakkınızda Bonoya Dayalı Bir Takip mi Başlatıldı?
Bononun zorunlu unsurlarından birinin eksikliği kambiyo takibinin iptalini sağlayabilir; senedi ve takip dosyanızı süre geçmeden birlikte inceleyelim.