Basın Yoluyla İşlenen Suçlarda Dava Süresi

Basın özgürlüğü, demokratik toplumun temel unsurlarından biridir. Bu özgürlüğün etkin bir şekilde kullanılabilmesi için, basın yoluyla işlenen suçlar bakımından özel kurallar öngörülmüştür. Bu kuralların en önemlilerinden biri, basın yoluyla işlenen suçlarda kamu davasının belirli süreler içinde açılması zorunluluğudur. Bu düzenleme, basın mensuplarının uzun süre ceza tehdidi altında kalmasını önlemeyi amaçlar.

Dava Açma Süreleri

5187 sayılı Basın Kanunu m.26 uyarınca basılmış eserler yoluyla işlenen suçlarda kamu davası açma süresi, günlük süreli yayınlarda dört ay, diğer basılmış eserlerde altı aydır. Bu süreler, basılmış eserin Cumhuriyet başsavcılığına teslim edildiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Kanunda öngörülen süreler geçtikten sonra kamu davası açılamaz.

Sürenin Niteliği

• Bu süreler dava açma süresi niteliğindedir ve geçmesi kovuşturma engeli oluşturur,
• Süreler, genel dava zamanaşımı sürelerinden bağımsız olarak uygulanır,
• Bazı ağır suçlar bakımından kanunda bu sürelerin uygulanmayacağı istisnalar öngörülmüştür,
• Sürenin geçirilmesi hâlinde düşme kararı verilir.

Sorumluluk

5187 sayılı Kanun m.11 uyarınca basılmış eserler yoluyla işlenen suçlardan eser sahibi sorumludur. Eser sahibinin belli olmaması veya yayım sırasında ceza ehliyetinin bulunmaması ya da yurt dışında bulunması nedeniyle Türkiye’de yargılanamaması veya yayımın eser sahibinin rızası dışında yapılmış olması hâllerinde, kanunda öngörülen şekilde sorumlu müdür ve yayımcı sorumlu tutulur.

İnternet Yayınları

İnternet haber siteleri ve sosyal medya paylaşımları bakımından basın kanunundaki özel dava açma sürelerinin uygulanıp uygulanmayacağı uygulamada tartışmalıdır. Yargıtay, bazı kararlarında internet yayınlarını basılmış eser kapsamında değerlendirmezken, bazı kararlarında farklı değerlendirmeler yapmıştır. Bu nedenle internet yoluyla işlendiği iddia edilen suçlarda, yayının niteliği ve uygulanacak süreler somut olarak değerlendirilmelidir.