Belirli Süreli İş Sözleşmesinin Şartları
Belirli süreli iş sözleşmesi ancak belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması gibi objektif koşullara bağlı olarak yapılabilir; esaslı neden olmaksızın zincirleme yapılan sözleşmeler belirsiz süreli sayılır.
İş hukukunda asıl olan, iş sözleşmesinin belirsiz süreli yapılmasıdır. Belirli süreli iş sözleşmesi ise istisnai bir sözleşme türü olup ancak kanunda öngörülen objektif koşulların varlığı hâlinde yapılabilir. Bu kural, işverenlerin belirli süreli sözleşmeleri iş güvencesi ve kıdem tazminatı hükümlerinden kaçınmak amacıyla kullanmasının önüne geçmeyi amaçlar.
Objektif Koşullar
4857 sayılı Kanun m.11 uyarınca belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak işveren ile işçi arasında yazılı şekilde yapılan iş sözleşmesi belirli süreli iş sözleşmesidir. Sezonluk işler, belirli bir projenin yürütülmesi, hastalık veya doğum izni nedeniyle geçici olarak işten ayrılan işçinin yerine çalıştırma bu koşullara örnek gösterilebilir.
Zincirleme Sözleşme Yasağı
Belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça birden fazla üst üste zincirleme yapılamaz. Aksi hâlde iş sözleşmesi başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir. Örneğin bir bankanın sürekli nitelikteki bir işte çalışan personeliyle her yıl yeniden belirli süreli sözleşme imzalaması, esaslı nedenden yoksun olduğundan sözleşmeyi belirsiz süreli hâle getirir.
Sonuçları
- Belirli süreli sözleşmeler sürenin bitimiyle kendiliğinden sona erer ve fesih bildirimine gerek yoktur,
- Gerçek anlamda belirli süreli sözleşmelerde ihbar tazminatı ve iş güvencesi hükümleri uygulanmaz,
- Sözleşmenin belirsiz süreli sayılması hâlinde işçi iş güvencesinden ve ihbar tazminatından yararlanır,
- Süresinden önce haksız fesih hâlinde kalan süreye ilişkin zararın tazmini istenebilir.
Ayrımcılık Yasağı
4857 sayılı Kanun m.12 uyarınca belirli süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçi, ayrımı haklı kılan bir neden olmadıkça, salt iş sözleşmesinin süreli olmasından dolayı belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalıştırılan emsal işçiye göre farklı işleme tabi tutulamaz. Bu nedenle ücret ve sosyal haklar bakımından emsal işçilerle eşit davranılması gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Belirli süreli iş sözleşmesi hangi hâllerde yapılabilir?
4857 sayılı Kanun m.11 uyarınca belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması ya da belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak yapılabilir.
Zincirleme sözleşme nedir?
Belirli süreli iş sözleşmesinin esaslı bir neden olmaksızın birden fazla üst üste yapılmasıdır; bu durumda sözleşme başlangıçtan itibaren belirsiz süreli sayılır.
Belirli süreli sözleşmede işe iade davası açılabilir mi?
Sözleşme gerçekten belirli süreli ise iş güvencesi hükümleri uygulanmaz; ancak sözleşme belirsiz süreli sayılırsa işe iade davası açılabilir.
Süre bitince kıdem tazminatı ödenir mi?
Yargıtay uygulamasında belirli süreli sözleşmenin sürenin bitimiyle sona ermesi hâlinde de diğer şartlar varsa kıdem tazminatına hak kazanılmaktadır.
Süresinden önce feshedilirse ne olur?
Haklı neden olmaksızın süresinden önce fesih hâlinde karşı taraf kalan süreye ilişkin zararının tazminini isteyebilir.
Belirli Süreli Sözleşmeniz Sona Erdirildi mi?
Objektif bir nedene dayanmayan veya zincirleme yenilenen sözleşmeler belirsiz süreli sayılarak kıdem, ihbar ve işe iade hakları doğabilir; sözleşmelerinizi birlikte inceleyelim.