Boşanmada Maddi ve Manevi Tazminat

Boşanma, eşler için yalnızca duygusal değil, ekonomik açıdan da ağır sonuçlar doğurabilir. Evlilik birliği sayesinde sahip olunan ekonomik güvencenin kaybedilmesi veya boşanmaya sebep olan olaylar nedeniyle yaşanan derin üzüntü, kanun koyucu tarafından tazminat yoluyla giderilmeye çalışılmıştır. Türk Medeni Kanunu’nun 174. maddesi, boşanmada maddi ve manevi tazminatı düzenlemektedir.

Maddi Tazminat

TMK m.174/1 uyarınca mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddi tazminat isteyebilir. Mevcut menfaatler, eşin evlilik birliği içinde yararlandığı geçim ve bakım imkânları gibi menfaatlerdir. Beklenen menfaatler ise evliliğin devam etmesi hâlinde elde edilmesi muhtemel olan menfaatlerdir; örneğin diğer eşin ileride elde edeceği gelirden yararlanma imkânı veya mirasçılık sıfatı.

Manevi Tazminat

TMK m.174/2 uyarınca boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevi tazminat olarak uygun miktarda bir para ödenmesini isteyebilir. Şiddet, sadakatsizlik, aşağılama ve hakaret gibi olaylar kişilik hakkına saldırı niteliği taşır. Burada talep eden eşin kusursuz olması değil, kişilik hakkının diğer eşin kusurlu davranışıyla saldırıya uğramış olması aranır.

Tazminatın Belirlenmesi

• Tarafların kusur oranları,
• Tarafların ekonomik ve sosyal durumları,
• Evlilik birliğinin süresi,
• Kişilik hakkına yapılan saldırının ağırlığı,
• Hakkaniyet ilkesi.

Hâkim bu ölçütleri birlikte değerlendirerek tazminat miktarını takdir eder. Tazminat, toptan veya durum ve koşullar gerektiriyorsa irat biçiminde ödenmesine karar verilebilir.

Zamanaşımı

TMK m.178 uyarınca evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Bu nedenle boşanma davasında tazminat talebinde bulunulmamışsa, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde ayrı bir dava açılmalıdır.

Talebin Hazırlanması

Tazminat talebinin başarıya ulaşması, karşı tarafın kusurunun somut delillerle ispatına bağlıdır. Bu nedenle dava dilekçesinde kusur oluşturan olayların tarih ve ayrıntılarıyla anlatılması ve her olayın tanık veya belge ile desteklenmesi gerekir. Genel ve soyut iddialar, kusurun ispatı bakımından yeterli görülmemektedir.