Çocukla Kişisel İlişki Kurulması
Velayet kendisine verilmeyen ebeveyn, TMK m.323 ve 324 uyarınca çocukla uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir; bu ilişki çocuğun yaşına ve ihtiyaçlarına göre ayrıntılı biçimde düzenlenmelidir.
Boşanma ile birlikte velayet ebeveynlerden birine verildiğinde, diğer ebeveynin çocukla bağının korunması da en az velayet kadar önem taşır. Çocuğun her iki ebeveyniyle sağlıklı ilişki sürdürmesi, gelişimi açısından vazgeçilmezdir. Türk Medeni Kanunu, velayeti kendisine bırakılmayan ebeveyne çocukla kişisel ilişki kurma hakkı tanımıştır.
Kanuni Düzenleme
TMK m.323 uyarınca ana ve babanın, velayeti altında bulunmayan veya kendisine bırakılmayan çocukla uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkı vardır. Bu hak, ebeveynin hakkı olduğu kadar çocuğun da hakkıdır. Ana ve baba, çocuğun diğer ebeveynle ilişkisini zedeleyecek davranışlardan kaçınmakla yükümlüdür.
Düzenlemenin İçeriği
- Hafta sonu görüşmelerinin hangi haftalarda ve hangi saatler arasında yapılacağı,
- Ramazan ve Kurban bayramlarının paylaşımı,
- Yarıyıl tatili ve yaz tatilindeki görüşme süreleri,
- Çocuğun doğum günü ve babalar ya da anneler günü gibi özel günler,
- Çocuğun teslim alınacağı ve teslim edileceği yer,
- Telefon ve görüntülü görüşme imkânları.
Çocuğun Yaşına Göre Düzenleme
Kişisel ilişkinin düzenlenmesinde çocuğun yaşı ve gelişim düzeyi dikkate alınır. Çok küçük yaştaki çocuklar için kısa süreli ve yatısız görüşmeler tercih edilirken, çocuğun yaşı büyüdükçe yatılı görüşmelere ve daha uzun tatil sürelerine yer verilir. Çocuğun okul düzeni ve sosyal faaliyetleri de göz önünde tutulur.
Sınırlandırma ve Kaldırma
TMK m.324 uyarınca kişisel ilişki çocuğun huzurunu tehlikeye düşürüyorsa, ebeveyn bu hakkını yükümlülüklerini ihlal ederek kullanıyorsa, çocukla ciddi olarak ilgilenmiyorsa veya başka önemli sebepler varsa kişisel ilişki kurma hakkı reddedilebilir veya kaldırılabilir. Bu durumda tamamen kaldırma yerine uzman eşliğinde görüşme gibi daha ölçülü çözümler öncelikle değerlendirilmelidir.
Kararın Uygulanması
Kişisel ilişki kararına uyulmaması hâlinde kararın kanunda öngörülen usule göre yerine getirilmesi talep edilebilir. Kararlara aykırı davranan ebeveyn hakkında tazyik hapsi gibi yaptırımlar gündeme gelebileceği gibi, bu davranış velayet değişikliği sebebi de olabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kişisel ilişki hakkı kime aittir?
TMK m.323 uyarınca ana ve babanın velayeti altında bulunmayan veya kendisine bırakılmayan çocukla uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkı vardır; bu hak aynı zamanda çocuğun da hakkıdır.
Kişisel ilişki nasıl düzenlenir?
Genellikle belirli hafta sonları, bayramların bir kısmı, yarıyıl ve yaz tatilinin bir bölümü ile özel günler için gün ve saat belirtilerek düzenlenir.
Küçük çocuklar için yatılı görüşme yapılabilir mi?
Çok küçük yaştaki çocuklar için kademeli ve yatısız düzenlemeler tercih edilebilir; çocuğun yaşı büyüdükçe görüşme süreleri genişletilir.
Kişisel ilişki kaldırılabilir mi?
TMK m.324 uyarınca kişisel ilişki çocuğun huzurunu tehlikeye düşürüyorsa veya ebeveyn bu hakkı yükümlülüklerini ihlal ederek kullanıyorsa sınırlandırılabilir veya kaldırılabilir.
Büyükanne ve büyükbaba da görüşme hakkı isteyebilir mi?
TMK m.325 uyarınca olağanüstü durumlarda çocuğun yararına olmak koşuluyla diğer kişilere, özellikle hısımlara da kişisel ilişki hakkı tanınabilir.
Çocuğunuzla Görüşme Düzeninin Belirlenmesini mi İstiyorsunuz?
Görüşme gün ve saatlerinin, bayram ve tatil dönemlerinin açıkça belirlenmesi sonradan çıkacak uyuşmazlıkları önler; kişisel ilişki talebinizi birlikte hazırlayalım.