Bulaşıcı Hastalıklara İlişkin Tedbirlere Aykırılık

Bulaşıcı hastalıklar, toplum sağlığını tehdit eden ve hızla yayılabilen hastalıklardır. Bu hastalıklarla mücadelede karantina, izolasyon ve benzeri tedbirler büyük önem taşır. Bu tedbirlerin etkili olabilmesi, bireylerin bunlara uymasına bağlıdır. Türk Ceza Kanunu, bulaşıcı hastalıklara ilişkin tedbirlere aykırı davranmayı genel sağlığa karşı suçlar arasında düzenlemiştir.

Kanuni Düzenleme

TCK m.195 uyarınca bulaşıcı hastalıklarla ilgili olarak yetkili makamlar tarafından alınan karantina tedbirlerine veya diğer tedbirlere aykırı davranan kişi, iki aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu suç bir tehlike suçudur; tedbire aykırı davranılması yeterli olup, başkalarının sağlığının fiilen tehlikeye girmesi veya hastalığın başkasına bulaşması aranmaz.

Suçun Unsurları

• Bulaşıcı bir hastalığın varlığı,
• Yetkili makamlar tarafından bu hastalıkla ilgili bir tedbir alınmış olması,
• Tedbirin faile usulüne uygun şekilde bildirilmiş veya duyurulmuş olması,
• Failin bu tedbire kasten aykırı davranması.

İdari Yaptırımla İlişkisi

Salgın dönemlerinde alınan maske takma, sokağa çıkma kısıtlaması ve mesafe kuralı gibi genel tedbirlere aykırılık, çoğu zaman Umumi Hıfzıssıhha Kanunu kapsamında idari para cezası ile karşılanmıştır. Yargıtay ve uygulama, kişiye özel olarak verilmiş karantina ve izolasyon kararlarına aykırılığı ceza hukuku kapsamında, genel tedbirlere aykırılığı ise çoğunlukla idari yaptırım kapsamında değerlendirmiştir. Aynı fiil bakımından hem suç hem kabahat oluşması hâlinde ise Kabahatler Kanunu m.15 uyarınca kişi yalnızca suçtan cezalandırılır.

Netice Doğması Hâlinde

Tedbirlere aykırı davranış sonucunda hastalığın başkasına bulaşması ve bu kişinin ağır hastalanması veya ölmesi hâlinde, olayın özelliklerine göre taksirle veya olası kastla yaralama ya da öldürme suçları gündeme gelebilir. Bu durumda suçlar arasında içtima kuralları ayrıca değerlendirilir.