Çekin İbraz Süreleri
Türkiye’de ödenecek bir çek, düzenleme yeri ile ödeme yeri aynı ise on gün, farklı ise bir ay içinde bankaya ibraz edilmelidir; süresinde ibraz edilmeyen çek nedeniyle cirantalara başvuru hakkı ve karşılıksız çek şikâyeti imkânı kaybedilebilir.
Çek, görüldüğünde ödenmesi gereken bir ödeme aracıdır. Bu nitelik, çekin belirli süreler içinde muhatap bankaya ibraz edilmesini zorunlu kılar. İbraz sürelerine uyulmaması, hamilin önemli haklarını kaybetmesine yol açabilir. Bu nedenle çek hamillerinin ibraz sürelerini dikkatle takip etmesi gerekir.
İbraz Süreleri
- Düzenleme yeri ile ödeme yeri aynı olan çeklerde on gün,
- Düzenleme yeri ile ödeme yeri farklı olan çeklerde bir ay,
- Düzenleme yeri ile ödeme yerinin farklı kıtalarda bulunması hâlinde üç ay.
TTK m.796 uyarınca bu süreler, çek üzerinde düzenleme tarihi olarak gösterilen günden itibaren işlemeye başlar.
İleri Tarihli Çek
TTK m.795 uyarınca çek görüldüğünde ödenir ve buna aykırı her kayıt yazılmamış sayılır. Düzenleme tarihi olarak gösterilen günden önce ödenmek üzere ibraz edilen çek, ibraz günü ödenir. Ancak uygulamada ileri tarihli çeklerin düzenleme tarihinden önce ibrazı, taraflar arasındaki anlaşmaya aykırılık nedeniyle tazminat sorumluluğu doğurabilir.
Süresinde İbraz Edilmemenin Sonuçları
Süresi içinde ibraz edilmeyen çek nedeniyle hamil, cirantalara ve diğer müracaat borçlularına başvuru hakkını kaybeder. Ayrıca 5941 sayılı Çek Kanunu uyarınca karşılıksız çek suçunun oluşabilmesi için çekin ibraz süresi içinde bankaya ibraz edilmesi gerekir. Süresinden sonra ibraz edilen çek karşılıksız kalsa bile keşideci hakkında cezai sorumluluk doğmaz. Keşideciye karşı ise sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanılarak talepte bulunulabilir.
Uygulamada Dikkat Edilecekler
Çek hamilleri, ibraz süresinin son gününe bırakılmadan çeki bankaya ibraz etmelidir. Çekin karşılıksız çıkması hâlinde bankanın arkasına yazacağı karşılıksızdır şerhi, hem kambiyo takibi hem de ceza şikâyeti bakımından temel belgedir. Tatil günlerine denk gelen sürelerin hesaplanmasında da kanundaki özel kurallar gözetilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Çekin ibraz süresi nedir?
TTK m.796 uyarınca Türkiye’de ödenecek çek, düzenleme yeri ile ödeme yeri aynı ise on gün, farklı ise bir ay içinde ibraz edilmelidir.
Yurt dışında düzenlenen çeklerin ibraz süresi farklı mıdır?
Evet. Düzenleme yeri ile ödeme yerinin farklı kıtalarda bulunması hâlinde ibraz süresi üç aydır.
Süre ne zaman başlar?
Çekin üzerinde düzenleme tarihi olarak gösterilen günden itibaren başlar.
Süresinde ibraz edilmezse ne olur?
Hamil cirantalara ve diğer müracaat borçlularına başvuru hakkını kaybeder ve karşılıksız çek suçu bakımından şikâyet imkânı ortadan kalkabilir.
Düzenleme tarihinden önce ibraz mümkün müdür?
Evet. TTK m.795 uyarınca çek görüldüğünde ödenir ve düzenleme tarihinden önce ibraz edilen çek ibraz günü ödenir.
Elinizdeki Çekin İbraz Süresini mi Kaçırmak Üzeresiniz?
Çekin süresinde ibrazı hem cirantalara başvuru hakkını hem de cezai korumayı belirler; çekinizi ve ibraz tarihini birlikte kontrol edelim.