Kasten Öldürmenin Nitelikli Hâlleri
Kasten öldürme suçunun tasarlayarak, canavarca hisle, üstsoy veya altsoya ya da eşe karşı, çocuğa veya kendisini savunamayacak kişiye karşı işlenmesi gibi hâllerde TCK m.82 uyarınca ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilir.
Yaşam hakkı, tüm diğer hakların ön koşulu olan en temel insan hakkıdır. Bu nedenle kasten öldürme, ceza hukukunun en ağır cezalarla karşıladığı suçtur. Türk Ceza Kanunu, kasten öldürmenin temel şeklinin yanında, failin kişiliğini, mağdurun özelliklerini veya suçun işleniş biçimini dikkate alarak bazı nitelikli hâller öngörmüş ve bu hâllerde daha ağır bir ceza belirlemiştir.
Temel Ceza
TCK m.81 uyarınca bir insanı kasten öldüren kişi müebbet hapis cezası ile cezalandırılır. Nitelikli hâllerin varlığı hâlinde ise TCK m.82 uyarınca ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilir. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası, infaz rejimi bakımından en ağır yaptırımdır.
Nitelikli Hâller
- Tasarlayarak,
- Canavarca hisle veya eziyet çektirerek,
- Yangın, su baskını, tahrip, batırma veya bombalama ya da nükleer, biyolojik veya kimyasal silah kullanmak suretiyle,
- Üstsoy, altsoy, eş, boşandığı eş veya kardeşe karşı,
- Çocuğa ya da beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak kişiye karşı,
- Gebe olduğu bilinen kadına karşı,
- Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle,
- Bir suçu gizlemek, delillerini ortadan kaldırmak veya işlenmesini kolaylaştırmak ya da yakalanmamak amacıyla,
- Bir suçu işleyememekten dolayı duyduğu infialle,
- Kan gütme saikiyle veya töre saikiyle işlenmesi.
Tasarlama
Uygulamada en çok tartışılan nitelikli hâl tasarlamadır. Yargıtay, tasarlamanın varlığı için failin suç işleme kararını önceden vermesini, bu karardan dönmeksizin plan yapmasını, sakin bir kafayla hareket etmesini ve karar ile icra arasında makul bir zaman geçmesini aramaktadır. Ani bir öfkeyle işlenen öldürmelerde tasarlama bulunmaz. Tasarlamanın somut delillerle ispat edilmesi gerekir.
Haksız Tahrik
Nitelikli kasten öldürmede de haksız tahrik hükümleri uygulanabilir. TCK m.29 uyarınca haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kişiye ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine kanunda öngörülen süreli hapis cezası verilir. Ancak tasarlama ile haksız tahrik bir arada bulunamaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Kasten öldürmenin temel cezası nedir?
TCK m.81 uyarınca müebbet hapis cezasıdır.
Nitelikli kasten öldürmenin cezası nedir?
TCK m.82 uyarınca ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıdır.
Tasarlama ne demektir?
Failin suç işleme kararını önceden vermesi, bu karardan dönmeksizin plan yaparak sakin bir kafayla hareket etmesi ve kararı ile icra arasında makul bir zaman geçmesidir.
Eşe karşı işlenmesi nitelikli hâl midir?
Evet. TCK m.82 uyarınca üstsoy, altsoy, eş veya kardeşe karşı işlenmesi nitelikli hâldir; ayrıca boşanmış eşe karşı işlenmesi de nitelikli hâl olarak düzenlenmiştir.
Haksız tahrik nitelikli hâllerde uygulanır mı?
Evet. Haksız tahrik hükümleri nitelikli kasten öldürmede de uygulanabilir ve cezada indirim sağlar.
Kasten Öldürme Suçlamasıyla Yargılanan Bir Yakınınız mı Var?
Nitelikli hâllerin, özellikle tasarlamanın somut delillerle ispatı cezanın türünü belirler; haksız tahrik ve kastın niteliği gibi hususları birlikte tartışalım.