Mala Zarar Verme ve Nitelikli Hâlleri
Başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen veya tamamen yıkan, tahrip eden, yok eden, bozan, kullanılamaz hâle getiren veya kirleten kişi TCK m.151 uyarınca cezalandırılır; kamu malına veya ibadethanelere karşı işlenmesi gibi hâllerde ceza ağırlaşır.
Mülkiyet hakkı, Anayasa ile güvence altına alınmış temel haklardan biridir. Bu hakkın ceza hukuku alanındaki korunması, mal varlığına karşı suçlar ile sağlanır. Mala zarar verme suçu, başkasına ait bir malın değerini veya kullanılabilirliğini ortadan kaldıran ya da azaltan eylemleri cezalandırmaktadır.
Basit Mala Zarar Verme
TCK m.151/1 uyarınca başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen veya tamamen yıkan, tahrip eden, yok eden, bozan, kullanılamaz hâle getiren veya kirleten kişi, mağdurun şikâyeti üzerine dört aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır. Örneğin bir aracın camını kırmak, duvarlara yazı yazmak veya bir eşyayı kullanılamaz hâle getirmek bu suç kapsamındadır.
Nitelikli Hâller
- Kamu kurum ve kuruluşlarına ait, kamu hizmetine tahsis edilmiş veya kamunun yararlanmasına ayrılmış yer, bina, tesis veya diğer eşya hakkında işlenmesi,
- Yangına, su baskınına, kazaya ve diğer felaketlere karşı korunmaya tahsis edilmiş her türlü eşya hakkında işlenmesi,
- İbadethanelere, mezarlıklara veya sınai tesislere karşı işlenmesi,
- Tarım, sanayi veya ticarete tahsis edilmiş tesislere karşı işlenmesi,
- Siyasi partilerin, meslek kuruluşlarının veya sendikaların bina ve eşyalarına karşı işlenmesi.
TCK m.152 uyarınca bu hâllerde ceza daha ağırdır ve suç şikâyete bağlı değildir.
Etkin Pişmanlık
TCK m.168 uyarınca mala zarar verme suçu tamamlandıktan sonra ve fakat bu nedenle hakkında kovuşturma başlamadan önce failin bizzat pişmanlık göstererek mağdurun uğradığı zararı aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen gidermesi hâlinde cezada önemli oranda indirim yapılır. Kovuşturma başladıktan sonra ancak hüküm verilmeden önce zararın giderilmesi hâlinde ise indirim oranı daha düşüktür.
Uzlaştırma
Basit mala zarar verme suçu, şikâyete bağlı olduğundan uzlaştırma kapsamındadır. Bu durumda taraflar, zararın giderilmesi karşılığında uzlaşabilir ve dosya kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla sonuçlanabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Mala zarar verme suçu nedir?
TCK m.151 uyarınca başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen veya tamamen yıkmak, tahrip etmek, yok etmek, bozmak, kullanılamaz hâle getirmek veya kirletmektir.
Basit mala zarar vermenin cezası nedir?
TCK m.151/1 uyarınca dört aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır ve suç mağdurun şikâyetine bağlıdır.
Nitelikli hâller nelerdir?
TCK m.152 uyarınca kamu malına, ibadethanelere, mezarlıklara, sınai tesislere veya kamu hizmetine tahsis edilmiş eşyaya karşı ya da yangın, su baskını gibi yöntemlerle işlenmesi nitelikli hâllerdir.
Zararın giderilmesi cezayı etkiler mi?
Evet. TCK m.168 uyarınca etkin pişmanlık hükümleri uygulanır ve zararın giderilmesi aşamasına göre cezada indirim sağlar.
Uzlaştırma mümkün müdür?
Basit mala zarar verme suçu uzlaştırma kapsamındadır.
Mala Zarar Verme Şikâyetiyle mi Karşılaştınız?
Basit mala zarar verme şikâyete tabi ve uzlaştırma kapsamındadır; zararın giderilmesi ve etkin pişmanlık imkânlarını birlikte değerlendirelim.