Haksız Rekabet ve Hukuki Sonuçları
Rakipler arasındaki veya tedarikçilerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerde aykırı davranışlar TTK m.54 uyarınca haksız rekabettir; mağdur tespit, men, ref ve tazminat davaları açabilir.
Serbest piyasa ekonomisi, işletmelerin dürüst ve adil bir rekabet ortamında faaliyet göstermesine dayanır. Rekabet, ürün ve hizmet kalitesini artırarak tüketicilerin yararına sonuçlar doğurur. Ancak bazı işletmelerin rakiplerini aldatıcı veya dürüstlük kuralına aykırı yöntemlerle piyasadan çıkarmaya çalışması, bu düzeni bozar. Türk Ticaret Kanunu, bu tür davranışları haksız rekabet olarak düzenlemiştir.
Haksız Rekabet Hâlleri
TTK m.55, haksız rekabet oluşturan başlıca davranışları örnek olarak saymıştır:
- Başkalarını, onların mallarını, iş ürünlerini, faaliyetlerini veya işlerini yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemek,
- Kendisi, işletmesi veya ürünleri hakkında gerçeğe aykırı veya yanıltıcı açıklamalarda bulunmak,
- Başkasının malları, iş ürünleri veya faaliyetleriyle karıştırılmaya yol açan önlemler almak,
- Müşterileri sözleşmeyi ihlale yöneltmek,
- Başkasının iş ürünlerinden yetkisiz olarak yararlanmak,
- İmalat ve iş sırlarını haksız olarak ele geçirmek veya ifşa etmek.
Hukuki Yollar
TTK m.56 uyarınca haksız rekabet yüzünden müşterisi, kredisi, mesleki itibarı, ticari işletmesi veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimse; fiilin haksız olup olmadığının tespitini, haksız rekabetin men’ini, haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, kusur varsa zarar ve ziyanın tazminini ve TBK m.58 şartları varsa manevi tazminat verilmesini isteyebilir. Ayrıca mahkeme kararının ilanına da karar verilebilir.
Zamanaşımı
TTK m.60 uyarınca haksız rekabete ilişkin davalar, hak sahibinin bu hakların doğduğunu öğrendiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde doğumlarından itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Ancak fiil aynı zamanda cezayı gerektiren bir suç oluşturuyorsa ve ceza kanununda daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörülmüşse, o süre uygulanır.
Ceza Sorumluluğu
TTK m.62 uyarınca kanunda sayılan haksız rekabet fiillerini kasten işleyenler, şikâyet üzerine hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır. Bu nedenle haksız rekabet mağduru, hukuk davasının yanında ceza şikâyetinde de bulunabilir. Ayrıca ihtiyati tedbir talebiyle haksız rekabet fiilinin dava süresince durdurulması sağlanabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Haksız rekabet nedir?
TTK m.54 uyarınca rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerde aykırı olan davranışlar ve ticari uygulamalardır.
Haksız rekabete örnekler nelerdir?
Başkalarını kötüleme, yanıltıcı reklam, başkasının ürünleriyle karıştırılmaya yol açan uygulamalar, sözleşmeyi ihlale yöneltme ve iş sırlarından haksız yararlanma örnek olarak verilebilir.
Hangi davalar açılabilir?
TTK m.56 uyarınca fiilin haksız olup olmadığının tespiti, haksız rekabetin men’i, haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılması ve kusur varsa tazminat davaları açılabilir.
Zamanaşımı süresi nedir?
TTK m.60 uyarınca davalar, hak sahibinin bu hakların doğduğunu öğrendiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde doğumlarından itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar; ceza zamanaşımı daha uzunsa o süre uygulanır.
Haksız rekabet suç mudur?
Evet. TTK m.62 uyarınca kanunda sayılan haksız rekabet fiillerini kasten işleyenler şikâyet üzerine cezalandırılır.
Rakibiniz Haksız Rekabet Yoluyla İşletmenize Zarar mı Veriyor?
Haksız rekabet davaları kısa zamanaşımı sürelerine tabidir ve ihtiyati tedbir talebi zararın büyümesini önler; delillerinizi birlikte değerlendirerek süreci başlatalım.