Ön Ödeme Kurumu
Uzlaşma kapsamındaki suçlar hariç olmak üzere, yalnızca adli para cezasını gerektiren veya kanuni tanımında öngörülen hapis cezasının üst sınırı altı ayı aşmayan suçlarda, şüpheli belirlenen ön ödeme miktarını süresinde öderse kamu davası açılmaz.
Ceza adalet sisteminin hafif suçlarla ilgili iş yükünü azaltmak ve kişileri gereksiz yargılamalardan korumak amacıyla öngörülen kurumlardan biri ön ödemedir. Bu kurum, belirli hafif suçlarda şüphelinin belirli bir miktar parayı ödemesi karşılığında kamu davası açılmamasını sağlar.
Kapsam
TCK m.75 uyarınca uzlaşma kapsamındaki suçlar hariç olmak üzere, yalnızca adli para cezasını gerektiren suçlar ile kanuni tanımında öngörülen hapis cezasının üst sınırı altı ayı aşmayan suçlarda ön ödeme uygulanır. Ayrıca kanunlarda ön ödeme uygulanacağı açıkça öngörülen suçlar da bu kapsamdadır. Ön ödeme ihtarı, Cumhuriyet savcılığı tarafından şüpheliye tebliğ edilir.
Ödeme Miktarı
- Yalnızca adli para cezasını gerektiren suçlarda, bu cezanın alt sınırı,
- Hapis cezasını gerektiren suçlarda, alt sınırın kanunda öngörülen esaslara göre paraya çevrilmesiyle bulunacak miktar,
- Hapis cezası ile birlikte adli para cezası öngörülen suçlarda, her iki miktarın toplamı,
- Bunlara ek olarak soruşturma giderleri.
Süre ve Sonuçlar
Şüpheli, Cumhuriyet savcılığınca yapılacak tebliğ üzerine on gün içinde ön ödeme miktarını öderse kamu davası açılmaz. Ödeme yapılması hâlinde, şüpheli hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Bu karar mahkûmiyet niteliği taşımaz ve adli sicile işlenmez. Ödeme yapılmazsa kamu davası açılır ve yargılama genel hükümlere göre yürütülür.
Uygulamadaki Önemi
Ön ödeme kurumu uygulanmadan iddianame düzenlenmesi, iddianamenin iadesi sebebidir. Ayrıca kovuşturma aşamasında suçun vasfının değişerek ön ödeme kapsamına girdiğinin anlaşılması hâlinde, mahkeme ön ödeme usulünü uygulamak zorundadır. Bu nedenle sanık müdafiinin, suçun ön ödeme kapsamında olup olmadığını her aşamada denetlemesi önem taşır.
Müsadere
Ön ödeme miktarının ödenmesi, suçta kullanılan veya suçtan elde edilen eşya hakkında müsadere hükümlerinin uygulanmasına engel değildir. Müsadere kararı, ayrıca verilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Ön ödeme hangi suçlarda uygulanır?
TCK m.75 uyarınca uzlaşma kapsamındaki suçlar hariç olmak üzere yalnızca adli para cezasını gerektiren suçlar ile kanuni tanımında öngörülen hapis cezasının üst sınırı altı ayı aşmayan suçlarda uygulanır.
Ön ödeme miktarı nasıl belirlenir?
Adli para cezasının alt sınırı veya hapis cezasının alt sınırı için kanunda öngörülen hesaplama yöntemine göre belirlenen miktar ile soruşturma giderlerinin toplamıdır.
Ödeme süresi nedir?
Cumhuriyet savcılığınca yapılacak tebliğ üzerine on gün içinde ödenmelidir.
Ödeme yapılırsa ne olur?
Kamu davası açılmaz ve şüpheli hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir.
Ödeme yapılmazsa ne olur?
Kamu davası açılır ve yargılama genel hükümlere göre yürütülür.
Hakkınızda Ön Ödeme İhtarnamesi mi Düzenlendi?
Ön ödeme süresi kısadır ve ödeme yapılmaması kamu davası açılmasına yol açar; ihtarnamenizi ve ödeme sürecini birlikte değerlendirelim.