Özel Belgede Sahtecilik Suçu
Sahte bir özel belge düzenleyen veya gerçek bir özel belgeyi değiştirerek kullanan kişi TCK m.207 uyarınca cezalandırılır; özel belgede suçun oluşması için belgenin kullanılması şarttır.
Özel belgeler, kişiler arasındaki hukuki ilişkilerin ispat aracıdır. Kira sözleşmesi, borç senedi, makbuz, fatura ve banka dekontu gibi belgeler, günlük hayatta sayısız hukuki işlemin dayanağını oluşturur. Bu belgelerin sahte olarak düzenlenmesi veya değiştirilmesi, hem bireylerin malvarlığını hem de hukuki işlemlere duyulan güveni zedeler.
Kanuni Düzenleme
TCK m.207/1 uyarınca bir özel belgeyi sahte olarak düzenleyen veya gerçek bir özel belgeyi değiştirerek kullanan kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Maddenin ikinci fıkrası uyarınca sahte özel belgeyi bilerek kullanan kişi de aynı ceza ile cezalandırılır.
Kullanma Şartı
Özel belgede sahtecilik suçunun resmî belgede sahtecilikten en önemli farkı, kullanma şartıdır. Resmî belgede sahtecilikte belgenin sahte olarak düzenlenmesi suçun tamamlanması için yeterliyken, özel belgede sahtecilikte suçun tamamlanması için sahte belgenin kullanılması gerekir. Sahte bir senedin düzenlenip çekmecede saklanması bu suçu oluşturmaz; ancak senedin icra takibine konulması veya bir kişiye ibraz edilmesiyle suç tamamlanır.
Sık Karşılaşılan Görünümler
- Sahte imzalı borç senedi ile icra takibi yapılması,
- Kira sözleşmesinin sahte olarak düzenlenmesi,
- Sahte banka dekontu ile ödeme yapılmış gibi gösterilmesi,
- Fatura veya makbuz üzerinde tutar değişikliği yapılması,
- Boş kâğıda atılmış imzanın kötüye kullanılması.
Açığa İmzanın Kötüye Kullanılması
Boş bir kâğıda güvenle atılmış imzanın üzerinin rıza dışında doldurulması, TCK m.155 kapsamında güveni kötüye kullanma veya duruma göre sahtecilik suçlarını gündeme getirir. Bu ayrım, imzanın atılma koşullarına ve belgenin doldurulma biçimine göre yapılır.
Hukuk Yargılamasıyla İlişkisi
Özel belgede sahtecilik iddiaları çoğu zaman bir hukuk davası veya icra takibi sırasında ortaya çıkar. Sahte bir senede dayalı icra takibinde borçlu, icra mahkemesinde imzaya itiraz edebilir ve aynı zamanda ceza şikâyetinde bulunabilir. Hukuk mahkemesinde sahtelik iddiası ileri sürüldüğünde, mahkeme bu iddiayı inceleyerek gerekirse ceza davasını bekletici mesele yapabilir. Bu nedenle ceza ve hukuk süreçlerinin eşgüdüm içinde yürütülmesi gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Özel belgede sahteciliğin cezası nedir?
TCK m.207/1 uyarınca bir özel belgeyi sahte olarak düzenleyen veya gerçek bir özel belgeyi değiştirerek kullanan kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Özel belgede kullanma şartı aranır mı?
Evet. Resmî belgede sahtecilikten farklı olarak özel belgede sahtecilik suçunun oluşması için sahte belgenin kullanılması gerekir.
Sahte dekont özel belge midir?
Banka dekontları uygulamada özel belge olarak kabul edilmekte ve sahte dekont kullanımı özel belgede sahtecilik ile dolandırıcılık suçlarını birlikte gündeme getirmektedir.
Sahteliği bilerek kullanan kişi de cezalandırılır mı?
Evet. TCK m.207/2 uyarınca sahteliğini bilerek sahte özel belgeyi kullanan kişi de aynı ceza ile cezalandırılır.
Sahte senet nasıl ispat edilir?
İmzanın ve yazının kime ait olduğu grafoloji uzmanı bilirkişi tarafından karşılaştırma imzaları üzerinden incelenerek tespit edilir.
Sahte Bir Sözleşme, Senet veya Dekont Nedeniyle Mağdur mu Oldunuz?
Özel belgede sahtecilik dosyalarında imza incelemesi ve belgenin kullanıldığının ispatı belirleyicidir; şikâyet ve hukuk davası süreçlerini birlikte yürütelim.